بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 299

ص:316

خاصی غیر از آن چه که از عمومات و اطلاقات ادلۀ شهادت استفاده می شود، طریق دیگری وجود ندارد.

الف) نشانه های طبیعی

طرق اثبات نشانه های طبیعی اعم از حیض و احتلام و انبات که متفق علیه می باشند، عبارتند از بینه و شیاع. لکن در مورد انبات علاوه بر این دو طریق، اختبار نیز به عنوان یکی از طرق ذکر شده، و در آن دو مورد اقرار و قول خود شخص را پذیرفته اند.

چه بسا این بدان جهت باشد که ثبوت حیض و احتلام با اختبار عادتاً ممکن نیست و یا حداقل مترتب بر اموری است که سر از معصیت درمی آورد ولی ثبوت انبات با اختبار ممکن بوده و مستلزم معصیت نیست، به شرط آن که محل انبات را جزء عورت ندانیم و الا در این صورت فرقی بین انبات و بین حیض و احتلام نسیت.

در مورد اقرار هم برخی از فقها تفصیل داده و می گویند: اگر اقرار در زمانی باشد که امکان بلوغ هست پذیرفته می شود والا پذیرفته نمی شود.

شیخ طوسی در مبسوط می فرماید:

«اذا اقر الصبی علی نفسه بالبلوغ نظر، فان لم یبلغ بحد القدر الذی یجوز ان یبلغ فیه لم یقبل اقراره، وان کان بلغ القدر الذی یبلغ فیه صح اقراره، وحکم ببلوغه، لانه اقرّ بما یمکن صدقه فیه، وکذلک الصبیه اذا اقرت بانها حاضت فان کان ذلک فی وقت الامکان حکم ببلوغها وان لم یکن فی