بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 79

ص:96

«ولعل ذلک هو السبب فی ترک التعرض له فی النصوص لندره الاحتیاج الیه فیهنّ کالاحتلام»؛(1)

«چه بسا همین مسئله (که رویش موی زهاری موجب اطمینان به حصول بلوغ در زمان سابق می شود) سبب گردیده در نصوص و عبارات متعرض آن نشوند؛ زیرا در دختران احتیاج چندانی به آن نیست، مانند احتلام».

بررسی دلیل سوم

اساس این دلیل بر این استوار است که ما ملاک بلوغ دختران را رسیدن به نه سالگی قرار داده و انبات را کاشف از آن بدانیم، در حالی که خود این امر ابتدائا باید ثابت شود و ما آن را در آینده مستقلاً مورد بررسی قرار خواهیم داد.

به هر حال اگر ملاک ثبوت تکلیف را بلوغ جنسی بدانیم آن گاه انبات به عنوان یکی از نشانه های طبیعی آن فی الجمله قابل قبول است.

نکته ای که لازم است به آن اشاره شود این است که به طور کلی بین نظر مشهور و آن چه ما در این مقام در پی آن هستیم یک تفاوت اساسی وجود دارد و آن این که مشهور مناط بلوغ در دختران را نه سالگی می دانند و همۀ نشانه های طبیعی را از این زاویه بررسی می کنند که آیا این نشانه ها کاشف از رسیدن دختران به نه سالگی می باشند یا خیر، در حالی که به نظر ما نشانه های طبیعی و مسئلۀ سن باید مستقلا مورد بررسی قرار گیرند، چنان چه ما همین روش را برگزیده ایم. البته طبق این روش لازم است به نوعی بین ذکر نشانه های طبیعی در