بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 81

ص:98

گفتار سوم: رویش موی زهاری؛

اشاره

نشانۀ بلوغ یا کاشف از سبق بلوغ ؟

قبل از پاسخ به این سوال، ذکر این نکته لازم است که اماره یا نشانه یا علامت بلوغ هم می تواند مقارن با بلوغ محقق شود و هم می تواند پس از بلوغ تحقق پیدا کند؛ زیرا اماره یا نشانه یا علامت هر چیزی به طور کلی کاشف از آن شیء است، لکن ممکن است کاشف از تحقق آن در زمان حال باشد و ممکن است از تحقق آن در زمان گذشته حکایت کند. چنان چه شهید ثانی در این باره می فرماید:

«ولا شبهه فی کون شعر العانه علامه علی البلوغ، انما الکلام فی کونه نفسه بلوغا، او دلیلا علی سبق البلوغ»؛(1)

«تردیدی در این نیست که موی زیر شکم علامت بلوغ است ولی بحث در این است که آیا خودش بلوغ است یا آن که کاشف از سبق بلوغ؟».