بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 82

ص:99

به هر حال ما به جهت آن که بین این دو تفکیک کنیم، از یکی تعبیر به نشانۀ بلوغ و از دیگری تعبیر به کاشف از سبق بلوغ کرده ایم. البته تعابیر فقها در این زمینه مختلف است و چه بسا این دو تعبیر را به جای یکدیگر استعمال کرده اند؛ مثلا محقق کرکی در مورد انبات دو احتمال ذکر کرده: یکی این که انبات خودش بلوغ باشد و دیگر آن که اماره بر بلوغ باشد. اگرچه وی احتمال اول را رد می کند.(1) مراد ایشان از احتمال اول بر طبق بیان ما نشانۀ بلوغ و مقصود از احتمال دوم کاشف از سبق بلوغ است.

پس لازم است مشخص شود آیا انبات نشانۀ بلوغ است یا کاشف از سبق آن؟ در این باره دو قول وجود دارد:

قول اول

برخی معتقدند انبات نشانۀ بلوغ و از اموری است که همزمان با بلوغ تحقق پیدا می کند. محقق، شهید ثانی، صاحب ریاض قائل به این قول می باشند. هم چنین صاحب جواهر از مفتاح الکرامه نقل می کند که بسیاری از بزرگان از جمله شیخ طوسی، ابن حمزه، ابن ادریس، صاحب جامع الشرایع و علامه انبات را دلیل بر سبق بلوغ نمی دانند بلکه معتقدند همزمان با بلوغ محقق می شود.(2)

دلیل اول

برخی در این مسئله ادعای اجماع کرده اند.