بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 88

ص:105

«واما باقی الشعور فلا»؛(1)

«اما بقیۀ موها نشانۀ بلوغ نیستند».

حتی کسانی هم که رویش مو در مورد پسران را شامل لحیه دانسته اند، موی زیر بغل و موی اطراف مقعد را به عنوان علامت بلوغ نپذیرفته اند.

لکن طبق یکی از دو قول شافعی، موی زیر بغل به عنوان یکی از نشانه های بلوغ قلمداد شده است.(2)

با این که صاحب جواهر ادعا می کند در این مسئله روایاتی وجود دارد، ولی در این رابطه روایت معتبری یافت نشد. البته ایشان احتساب موی زیر بغل را به عنوان یکی از علامات بلوغ امری شاذ قلمداد کرده است.(3)

ادلۀ اختصاص

دلیل اول

از ظاهر عبارت علامه در تحریر استفاده می شود که این مسئله اجماعی است.

بررسی دلیل اول

این اجماع منقول است و لذا معتبر نیست.

دلیل دوم

در روایت حمزه بن حمران آمده است: «... او یشعر أو ینبت قبل ذلک...».

از عطف «ینبت» به «یشعر» چه بسا بتوان استفاده کرد انبات مختص عانه و اشعار مربوط به غیر عانه است و قرینه آن نیز روایت یزید کناسی است که متعلق انبات و اشعار در آن ذکر شده است.