بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 95

ص:112

1- (1) شرائع الاسلام، ج 2، ص 351.
2- (2) ارشاد الاذهان، ج 1، ص 395.
3- (3) مجمع الفائده و البرهان، ج 9، ص 192.
4- (4) تحریر الوسیله، ج 2، ص 13.
5- (5) تذکره الفقها، ج 2، ص 73.
6- (6) الجامع للشرایع، ص 360.

گفتار اول: نسبت احتلام و خروج منی

با آن که در روایات تعبیر احتلام وارد شده ولی سؤال این است که چرا اکثر فقها واژۀ خروج منی را به کار برده اند؟ آیا احتلام و خروج منی مفهوماً مساوی هستند و اگر مساوی نیستند وجه عدول فقها از این تعبیر چیست؟

علامه در تذکره می فرماید:

«الاحتلام وهو خروج المنی».(1)

هم چنین ایشان در بیان معنای حُلم می فرماید:

«الحُلم هو خروج المنی من الذکر او قُبُل المراه مطلقا سواء کان بشهوه او غیر شهوه وسواء کان بجماع او غیر جماع وسواء کان فی نوم او یقظه ولا یختص بالاحتلام بل هو منوط بمطلق الخروج مع امکانه باستکمال تسع سنین مطلقا