امر به معروف و نهی از منکر : برگرفته از کتاب ارزشمند فقه الصادق آیت الله العظمی سید صادق روحانی صفحه 126

ص:131

1- . وسائل الشیعه، ج 16، ص 151، ح 21216.
2- . وسائل الشیعه، ج 16، ص 150، ح 21210.
3- . وسائل الشیعه، ج 16، ص 151، ح 21218.

آیا در آن تعقّل نمی کنند؟»؛ و اخبار فراوان دیگری که در این زمینه وجود دارد.

توضیح: مطالب فوق، دالّ بر آن است که، کسی که خودش را واعظ، آمر، ناهی و متصدّی ارشاد و دعوت مردم قرار می دهد، باید هدایت شده، عامل و متّصف به ویژگی هایی که بدان دعوت می کند، باشد؛ چرا که او در جایگاه الگوی مردم قرار دارد و اگر عالِم فاسد شود، همه عالَم فاسد می شود؛ و اگر گمراه شود گناهش از نفع او بیشتر خواهد بود.

این مسأله ارتباطی با اعتبار عدالت ندارد آن چنان که امر و نهی، بر فاسق وجوب نداشته باشد؛ بلکه اطلاق ادلّه و خصوص روایاتی مانند حدیث نبوی: «لا نَأمُرُ بِالمَعروُف حَتّی نَعمَل بِهِ کُلّهُ، وَلا نَنهی عَن المُنکَرِ حَتّی نَنتَهی عَنهُ کَلّهُ قال (صلی الله علیه و آله): لا بَل مُروا بِالمَعروُفِ وَإن لَم تَعمَلوُا بِهِ کُلّهُ، وَانهوا عَن المُنکَرِ وَإن لَم تَنتَهوُا عَنهُ کُلّهُ(1) در محضر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) گفته شد: «ما به معروفی امر می کنیم که خود آن را هیچ ترک نکرده باشیم و از منکری نهی می نماییم که خویشتن هیچ وقت آن را مرتکب نشده باشیم. آن حضرت فرمود: این کار را نکنید؛ بلکه به معروفی که گاه ترکش کرده اید نیز امر کنید و از منکری که گاهی مرتکبش می شوید نیز نهی نمایید؛ و نهی از منکر کنید اگر چه ازهمه بدی ها اجتناب نمی کنید» بر وجوب دلالت دارند.