امر به معروف و نهی از منکر : برگرفته از کتاب ارزشمند فقه الصادق آیت الله العظمی سید صادق روحانی صفحه 128

ص:133

و معروفی که باید بدان امر نمود، واجب است.

بله؛ در خصوص نماز، روایات(1) بر امر نمودن کودک به نماز دلالت دارند؛ امّا این، از باب امر به معروف و نهی از منکر نیست؛ بلکه برای تمرین است؛ همان طور که کودک از محرّمات منع می شود تا بدان عادت نکند. وقتی جلوی کودک و مجنون گرفته می شود تا به دیگران ضرر نزند، از باب نهی از منکر نیست؛ بلکه همانند جلوگیری نمودن از حیوانات مضرّ است.

بنابراین، مطلب کنزالعرفان - که می گوید: در مأمور و منهی تکلیف شرط نیست؛ و همان طور که وقتی بدانند غیر مکلّف به دیگران ضرر می زند، او را منع می کنند، کودک را هم از محرّمات نهی می کنند تا به آن عادت نکند (2)- سخنی غیر تام است.

بله؛ کودک از برخی محرّمات که می دانیم شارع اقدس با قطع نظر از شخصی که آن را انجام می دهد، به صدور آن ها رضایت ندارد، مانند: شرب خمر، لواط و قتل نفس، منع می شود؛ امّا این منع نه از باب نهی از منکر، که از باب وجوب جلوگیری از انجام آن معاصی است. از همین موارد است، موردی که امام علی (علیه السلام) کودکی را که با او لواط شده(3) ، تعزیر می کند؛ هم چنین است روایاتی(4) که دلالت دارند بر تعزیر غلام وقتی که زنا کرد، یا دختربچه ای که مردی با او زنا کند.