- بَابُ وُجُوبِ اَلْعِبَادَاتِ اَلْخَمْسِ اَلصَّلاَهِ وَ اَلزَّکَاهِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلْحَجِّ وَ اَلْجِهَادِ 1
- منهجی فی جمع الکتاب 1
- حدیث 1 1
- تألیف کتاب کاف فی العلم و العمل 1
- اشاره 1
- فی فضیله علم الحدیث 1
- الخطبه 1
- حدیث 2 2
- حدیث 3 2
- حدیث 4 3
- حدیث 6 4
- حدیث 5 4
- حدیث 8 5
- حدیث 9 5
- حدیث 7 5
- حدیث 11 6
- حدیث 10 6
- حدیث 14 7
- حدیث 13 7
- حدیث 12 7
- حدیث 16 8
- حدیث 17 8
- حدیث 18 8
- حدیث 15 8
- حدیث 20 9
- حدیث 21 9
- حدیث 19 9
- حدیث 22 10
- حدیث 24 11
- حدیث 23 11
- حدیث 26 12
- حدیث 25 12
- حدیث 29 13
- حدیث 28 13
- حدیث 27 13
- حدیث 31 14
- حدیث 30 14
- حدیث 32 14
- حدیث 33 15
- حدیث 34 15
- حدیث 35 16
- حدیث 36 16
- حدیث 38 17
- حدیث 37 17
- حدیث 39 17
- حدیث 1 18
- حدیث 3 19
- حدیث 2 19
- حدیث 4 19
- حدیث 8 20
- حدیث 6-7 20
- حدیث 5 20
- حدیث 9 21
- حدیث 10 21
- حدیث 11 22
- حدیث 12 22
- حدیث 14 23
- حدیث 13 23
- حدیث 18 24
- حدیث 15 24
- حدیث 17 24
- حدیث 16 24
- حدیث 20 25
- حدیث 19 25
- حدیث 1 26
- حدیث 22 26
- حدیث 21 26
- بَابُ اِشْتِرَاطِ اَلْعَقْلِ فِی تَعَلُّقِ اَلتَّکْلِیفِ 26
- حدیث 3 27
- حدیث 2 27
- حدیث 6 28
- حدیث 5 28
- حدیث 4 28
- حدیث 9 29
- حدیث 7 29
- بَابُ اِشْتِرَاطِ اَلتَّکْلِیفِ بِالْوُجُوبِ وَ اَلتَّحْرِیمِ بِالاِحْتِلاَمِ أَوِ اَلْإِنْبَاتِ مُطْلَقا أَوْ بُلُوغِ اَلذَّکَرِ خَمْسَ عَشْرَهَ سَنَه وَ اَلْأُنْثَی تِسْعَ سِنِینَ وَ اِسْتِحْبَابِ تَمْرِینِ اَلْأَطْفَالِ عَلَی اَلْعِبَادَهِ قَبْلَ ذَلِکَ 29
- حدیث 1 29
- حدیث 8 29
- حدیث 2 30
- حدیث 3 31
- حدیث 4 31
- حدیث 6 32
- حدیث 9 32
- حدیث 8 32
- حدیث 7 32
- حدیث 5 32
- حدیث 12 33
- حدیث 10 33
- بَابُ وُجُوبِ اَلنِّیَّهِ فِی اَلْعِبَادَاتِ اَلْوَاجِبَهِ وَ اِشْتِرَاطِهَا بِهَا مُطْلَقا 33
- حدیث 11 33
- حدیث 1 33
- حدیث 3 34
- حدیث 2 34
- حدیث 4 34
- حدیث 5 34
- بَابُ اِسْتِحْبَابِ نِیَّهِ اَلْخَیْرِ وَ اَلْعَزْمِ عَلَیْهِ 35
- حدیث 7 35
- حدیث 10 35
- حدیث 8 35
- حدیث 9 35
- حدیث 1 35
- حدیث 6 35
- حدیث 3 36
- حدیث 2 36
- حدیث 4 37
- حدیث 5 37
- حدیث 8 38
- حدیث 9 38
- حدیث 7 38
- حدیث 6 38
- حدیث 11 39
- حدیث 12 39
- حدیث 10 39
- حدیث 14 39
- حدیث 13 39
- حدیث 16 40
- حدیث 15 40
- حدیث 19 41
- حدیث 18 41
- حدیث 17 41
- حدیث 21 42
- حدیث 22 42
- حدیث 20 42
- بَابُ کَرَاهَهِ نِیَّهِ اَلشَّرِّ 43
- حدیث 24 43
- حدیث 25 43
- حدیث 1 43
- حدیث 23 43
- حدیث 4 44
- حدیث 2 44
- حدیث 3 44
- بَابُ وُجُوبِ اَلْإِخْلاَصِ فِی اَلْعِبَادَهِ وَ اَلنِّیَّهِ 45
- حدیث 5 45
- حدیث 1 45
- حدیث 3 46
- حدیث 4 46
- حدیث 2 46
- حدیث 5 47
- حدیث 7 47
- حدیث 6 47
- حدیث 8 47
- حدیث 9 48
- حدیث 1 48
- بَابُ مَا یَجُوزُ قَصْدُهُ مِنْ غَایَاتِ اَلنِّیَّهِ وَ مَا یُسْتَحَبُّ اِخْتِیَارُهُ مِنْهَا 48
- حدیث 11 48
- حدیث 10 48
- حدیث 3 49
- حدیث 2 49
- حدیث 1 50
- بَابُ تَحْرِیمِ قَصْدِ اَلرِّیَاءِ وَ اَلسُّمْعَهِ بِالْعِبَادَهِ 50
- حدیث 1 50
- حدیث 2 51
- حدیث 3 51
- حدیث 4 51
- حدیث 6 52
- حدیث 5 52
- حدیث 7 52
- حدیث 11 53
- حدیث 8 53
- حدیث 10 53
- حدیث 9 53
- حدیث 12 54
- حدیث 13 54
- حدیث 16 55
- حدیث 15 55
- حدیث 14 55
- حدیث 1 56
- حدیث 2 57
- حدیث 3 57
- حدیث 7 58
- حدیث 4 58
- حدیث 6 58
- حدیث 5 58
- حدیث 10 59
- حدیث 9 59
- حدیث 8 59
- حدیث 11 59
- حدیث 1 60
- حدیث 1 60
- بَابُ کَرَاهَهِ ذِکْرِ اَلْإِنْسَانِ عِبَادَتَهُ لِلنَّاسِ 60
- حدیث 2 61
- حدیث 2 62
- حدیث 1 62
- حدیث 1 62
- بَابُ جَوَازِ تَحْسِینِ اَلْعِبَادَهِ لِیُقْتَدَی بِالْفَاعِلِ وَ لِلتَّرْغِیبِ فِی اَلْمَذْهَبِ 62
- حدیث 3 63
- حدیث 1 63
- حدیث 2 63
- بَابُ اِسْتِحْبَابِ اَلْعِبَادَهِ فِی اَلسِّرِّ وَ اِخْتِیَارِهَا عَلَی اَلْعِبَادَهِ فِی اَلْعَلاَنِیَهِ إِلاَّ فِی اَلْوَاجِبَاتِ 63
- حدیث 2 64
- حدیث 3 64
- حدیث 4 64
- حدیث 7 65
- حدیث 5 65
- حدیث 6 65
- بَابُ اِسْتِحْبَابِ اَلْإِتْیَانِ بِکُلِّ عَمَلٍ مَشْرُوعٍ رُوِیَ لَهُ ثَوَابٌ عَنْهُمْ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ 66
- حدیث 9 66
- حدیث 1 66
- حدیث 8 66
- حدیث 2 67
- حدیث 3 67
- حدیث 7 68
- حدیث 5 68
- حدیث 6 68
- حدیث 4 68
- حدیث 9 69
- حدیث 1 69
- حدیث 2 69
- بَابُ تَأَکُّدِ اِسْتِحْبَابِ حُبِّ اَلْعِبَادَهِ وَ اَلتَّفَرُّغِ لَهَا 69
- حدیث 8 69
- حدیث 3 70
- حدیث 4 70
- حدیث 6 70
- حدیث 5 70
- بَابُ تَأَکُّدِ اِسْتِحْبَابِ اَلْجِدِّ وَ اَلاِجْتِهَادِ فِی اَلْعِبَادَهِ 71
- حدیث 1 71
- حدیث 7 71
- حدیث 4 72
- حدیث 3 72
- حدیث 2 72
- حدیث 5 73
- حدیث 6 73
- حدیث 8 73
- حدیث 7 73
- حدیث 10 74
- حدیث 11 74
- حدیث 9 74
- حدیث 13 75
- حدیث 12 75
- حدیث 15 76
- حدیث 14 76
- حدیث 18 77
- حدیث 17 77
- حدیث 16 77
- حدیث 19 78
- حدیث 20 79
- حدیث 21 79
- حدیث 22 79
- حدیث 1 80
- حدیث 2 80
- حدیث 7 81
- حدیث 5 81
- حدیث 4 81
- حدیث 3 81
- حدیث 6 81
- حدیث 2 82
- حدیث 1 82
- حدیث 6 83
- حدیث 4 83
- حدیث 5 83
- حدیث 3 83
- حدیث 7 84
- حدیث 1 85
- حدیث 2 85
- حدیث 5 86
- حدیث 3 86
- حدیث 4 86
- حدیث 8 87
- حدیث 6 87
- حدیث 7 87
- حدیث 10 88
- حدیث 11 88
- حدیث 9 88
- حدیث 12 89
- حدیث 13 89
- حدیث 16 90
- حدیث 15 90
- حدیث 17 90
- حدیث 14 90
- حدیث 19 91
- حدیث 18 91
- حدیث 20 91
- حدیث 23 92
- حدیث 25 92
- حدیث 1 92
- بَابُ جَوَازِ اَلسُّرُورِ بِالْعِبَادَهِ مِنْ غَیْرِ عُجْبٍ وَ حُکْمِ تَجَدُّدِ اَلْعُجْبِ فِی أَثْنَاءِ اَلصَّلاَهِ 92
- حدیث 24 92
- حدیث 22 92
- حدیث 21 92
- حدیث 3 93
- حدیث 2 93
- حدیث 1 94
- حدیث 4 94
- بَابُ جَوَازِ اَلتَّقِیَّهِ فِی اَلْعِبَادَاتِ وَ وُجُوبِهَا عِنْدَ خَوْفِ اَلضَّرَرِ 94
- بَابُ اِسْتِحْبَابِ اَلاِقْتِصَادِ فِی اَلْعِبَادَهِ عِنْدَ خَوْفِ اَلْمَلَلِ 94
- حدیث 1 94
- حدیث 3 95
- حدیث 4 95
- حدیث 2 95
- حدیث 6 96
- حدیث 7 96
- حدیث 5 96
- حدیث 9 97
- حدیث 8 97
- حدیث 1 98
- حدیث 3 98
- حدیث 4 98
- حدیث 2 98
- حدیث 5 99
- حدیث 8 99
- حدیث 7 99
- حدیث 6 99
- حدیث 13 100
- حدیث 10 100
- حدیث 9 100
- حدیث 12 100
- حدیث 11 100
- حدیث 3 101
- حدیث 2 101
- حدیث 1 101
- حدیث 4 102
- حدیث 5 102
- حدیث 6 103
- حدیث 7 103
- حدیث 8 104
- حدیث 9 104
- حدیث 10 105
- حدیث 2 105
- حدیث 1 105
- بَابُ بُطْلاَنِ اَلْعِبَادَهِ بِدُونِ وَلاَیَهِ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ وَ اِعْتِقَادِ إِمَامَتِهِمْ 105
- حدیث 11 105
- حدیث 4 106
- حدیث 5 106
- حدیث 3 106
- حدیث 6 106
- حدیث 9 107
- حدیث 7 107
- حدیث 8 107
- حدیث 12 108
- حدیث 11 108
- حدیث 10 108
- حدیث 13 109
- حدیث 15 109
- حدیث 14 109
- حدیث 17 110
- حدیث 18 110
- حدیث 16 110
- حدیث 19 111
- بَابُ أَنَّ مَنْ کَانَ مُؤْمِنا ثُمَّ کَفَرَ ثُمَّ آمَنَ لَمْ یَبْطُلْ عَمَلُهُ فِی إِیمَانِهِ اَلسَّابِقِ 111
- حدیث 1 111
- حدیث 2 112
- حدیث 1 112
- حدیث 3 113
- حدیث 4 113
- حدیث 5 114
حدیث 15
اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ شُعْبَهَ فِی تُحَفِ اَلْعُقُولِ عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فِی حَدِیثٍ قَالَ: وَ یَخْرُجُ مِنَ اَلْإِیمَانِ بِخَمْسِ جِهَاتٍ مِنَ اَلْفِعْلِ کُلُّهَا مُتَشَابِهَاتٌ مَعْرُوفَاتٌ : اَلْکُفْرِ وَ اَلشِّرْکِ وَ اَلضَّلاَلِ وَ اَلْفِسْقِ وَ رُکُوبِ اَلْکَبَائِرِ ؛ فَمَعْنَی اَلْکُفْرِ : کُلُّ مَعْصِیَهٍ عُصِیَ اَللَّهُ بِهَا بِجِهَهِ اَلْجَحْدِ وَ اَلْإِنْکَارِ وَ اَلاِسْتِخْفَافِ وَ اَلتَّهَاوُنِ فِی کُلِّ مَا دَقَّ وَ جَلَّ وَ فَاعِلُهُ کَافِرٌ ؛ وَ مَعْنَاهُ مَعْنَی کُفْرٍ مِنْ أَیِّ مِلَّهٍ کَانَ وَ مِنْ أَیِّ فِرْقَهٍ کَانَ بَعْدَ أَنْ یَکُونَ بِهَذِهِ اَلصِّفَاتِ فَهُوَ کَافِرٌ... إِلَی أَنْ قَالَ : فَإِنْ کَانَ هُوَ اَلَّذِی مَالَ بِهَوَاهُ إِلَی وَجْهٍ مِنْ وُجُوهِ اَلْمَعْصِیَهِ بِجِهَهِ اَلْجُحُودِ وَ اَلاِسْتِخْفَافِ وَ اَلتَّهَاوُنِ فَقَدْ کَفَرَ ، وَ إِنْ هُوَ مَالَ بِهَوَاهُ إِلَی اَلتَّدَیُّنِ بِجِهَهِ اَلتَّأْوِیلِ وَ اَلتَّقْلِیدِ وَ اَلتَّسْلِیمِ وَ اَلرِّضَا بِقَوْلِ اَلْآبَاءِ وَ اَلْأَسْلاَفِ فَقَدْ أَشْرَکَ.
( تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه , جلد 1 , صفحه 36 )
ترجمه:
...درکتاب تحف العقول ازامام صادق علیه السلام روایت شده که در اثر پنج کار که به هم شبیه و معروف اند مومن از ایمان خارج می شود : کفر، شرک، گمراهی، فسق و انجام گناهان کبیره.معنی کفر، همان نافرمانی از دستورات خدا است ( لجبازی ) که از راه سرپیچی و انکار و سبک شمردن و بی اعتنایی نسبت به هر چیز کوچک و بزرگ که در دینه ، صورت می گیرد و مرتکب آن کافر به شمار آید و این معنای کفر می باشد. هر کس، از هر آیین و گروهی باشد، اگر راه و روش او مطابق این توضیحات باشد به طور قطع کافر است....تا اینجا که فرمودند: پس اگر این نافرمانی و گمراهی، بر اساس سرپیچی و سبک شمردن و سهل انگاری بر هوای نفس باشد در آن صورت کفر ورزیده است و اگر بر اساس تدین تأویل و تقلید و تسلیم و اظهار رضایت به گفته پدران و گذشتگانش چنین روشی را در پیش گیرد، شرک ورزیده است .
حدیث 16
عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ فِی تَفْسِیرِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ :« إِنّٰا هَدَیْنٰاهُ اَلسَّبِیلَ إِمّٰا شٰاکِراً وَ إِمّٰا کَفُوراً»(1) قَالَ إِمَّا آخِذٌ فَشَاکِرٌ وَ إِمَّا تَارِکٌ فَکَافِرٌ .
( تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه , جلد 1 , صفحه 36 )
ترجمه:
...به امام صادق علیه السلام گفتم : از قول خدای بزرگ مرتبه « بدرستیکه ما هدایت کردیم راه را نشان دادیم خواه شاکر باشد و خواه کفربورزد و ناسپاس باشد»، حضرت فرمودند: اگر بگیرد وپیروی کند آنچه به وی نمایانده شده از راه را شکرگزاری کرده و اگر نگیرد و ترک راه کند کافر شده است.
حدیث 17
مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ بَابَوَیْهِ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ فِی کِتَابِ عِقَابِ اَلْأَعْمَالِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ اَلْأَسَدِیِّ عَنْ مُوسَی بْنِ عِمْرَانَ اَلنَّخَعِیِّ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ یَزِیدَ اَلْقُمِّیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فِی حَدِیثٍ قَالَ : لاَ یَنْظُرُ اَللَّهُ إِلَی عَبْدِهِ وَ لاَ یُزَکِّیهِ إِذَا تَرَکَ فَرِیضَهً مِنْ فَرَائِضِ اَللَّهِ أَوِ اِرْتَکَبَ کَبِیرَهً مِنَ اَلْکَبَائِرِ قَالَ قُلْتُ: لاَ یَنْظُرُ اَللَّهُ إِلَیْهِ قَالَ : نَعَمْ قَدْ أَشْرَکَ بِاللَّهِ قُلْتُ أَشْرَکَ بِاللَّهِ قَالَ نَعَمْ إِنَّ اَللَّهَ أَمَرَهُ بِأَمْرٍ وَ أَمَرَهُ إِبْلِیسُ بِأَمْرٍ فَتَرَکَ مَا أَمَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ وَ صَارَ إِلَی مَا أَمَرَ بِهِ إِبْلِیسُ ، فَهَذَا مَعَ إِبْلِیسَ فِی اَلدَّرْکِ اَلسَّابِعِ مِنَ اَلنَّارِ .
( تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه , جلد 1 , صفحه 36 )
ترجمه:
مفضّل بن عمر می گوید: به امام صادق عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ گفتم: از مغیره نقل کرده اند
(که گفته است: هر گاه بنده ای پروردگار خود را شناخت دیگر هیچ چیز بر عهده او نیست. حضرت فرمود: او را چه شده است؟ خدا لعنتش کند، مگر نه این است که هر چه شناخت او به خدا بیشتر شود اطاعتش افزون می گردد؟ آیا کسی که خدا را نمی شناسد او را اطاعت می کند؟ خداوند بزرگ حضرت محمّد صلوات الله علیه وآله را به کاری فرمان داده و ایشان نیز مؤمنان را به کاری مأمور ساخته است، و همه به فرمان خدا عمل می کنند تا اینکه نهیی از جانب او برسد، و امر و نهی از نظر مؤمن یکسان است. راوی می گوید: سپس امام عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فرمود)
خداوند به بنده ای که یکی از واجبات الهی را ترک کند یا گناه کبیره ای مرتکب شود نظر نمی کند و او را پاک نمی سازد. راوی می گوید: گفتم: آیا خدا به او نظر نمی کند؟ فرمود: بلی، زیرا به خدا شرک ورزیده است. گفتم: راستی شرک ورزیده است؟
فرمود: آری، چون خداوند به کاری فرمان داده و ابلیس نیز او را به کاری واداشته است، و او آنچه را خدا فرمان داده ترک کرده و فرمان ابلیس را انجام داده است، از این رو در هفتمین طبقه زیرین دوزخ همدم ابلیس خواهد بود.
حدیث 18
وَ فِی کِتَابِ اَلتَّوْحِیدِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ اَلْوَلِیدِ قَالَ : وَ أَوْرَدَهُ فِی جَامِعِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ اَلصَّفَّارِ عَنِ اَلْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحِیمِ اَلْقَصِیرِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فِی حَدِیثٍ قَالَ: اَلْإِسْلاَمُ قَبْلَ اَلْإِیمَانِ وَ هُوَ یُشَارِکُ اَلْإِیمَانَ ؛ فَإِذَا أَتَی اَلْعَبْدُ بِکَبِیرَهٍ مِنْ کَبَائِرِ اَلْمَعَاصِی أَوْ صَغِیرَهٍ مِنْ صَغَائِرِ اَلْمَعَاصِی اَلَّتِی نَهَی اَللَّهُ عَنْهَا کَانَ خَارِجاً مِنَ اَلْإِیمَانِ وَ ثَابِتاً عَلَیْهِ اِسْمُ اَلْإِسْلاَمِ ، فَإِنْ تَابَ وَ اِسْتَغْفَرَ عَادَ إِلَی اَلْإِیمَانِ وَ لَمْ یُخْرِجْهُ إِلَی اَلْکُفْرِ وَ اَلْجُحُودِ وَ اَلاِسْتِحْلاَلِ ؛ وَ إِذَا قَالَ لِلْحَلاَلِ:« هَذَا حَرَامٌ » وَ لِلْحَرَامِ «هَذَا حَلاَلٌ» وَ دَانَ بِذَلِکَ فَعِنْدَهَا یَکُونُ خَارِجاً مِنَ اَلْإِیمَانِ وَ اَلْإِسْلاَمِ إِلَی اَلْکُفْرِ.
وَ رَوَاهُ اَلْکُلَیْنِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ اَلْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ : مِثْلَهُ .
( تفصیل وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه , جلد 1 , صفحه 37 )
ترجمه:
درکتاب توحید شیخ صدوق در حدیثی مفصل آمده که قسمتی از آن این است از امام صادق علیه السلام روایت شده : ... اسلام پیش از ایمان است و آن با ایمان شرکت دارد ،پس هر گاه بنده کبیره را از گناهان کبیره بعمل آورد ویا گناه کوچکی را از گناهان کوچک که خدای عز و جل از آنها نهی فرموده انجام دهد خارج از ایمان باشد و نام ایمان از او ساقط و نام اسلام بر او ثابت باشد پس اگر توبه نمود و آمرزش طلبید بسوی ایمان برگردد و او را بیرون نبرد بسوی کفر؛ و انکار و حلال شمردن ، هر گاه از برای حلال بگوید که اینک حرام است و از برای حرام که اینک حلال است و باین دینداری و اعتقاد کند پس در نزد آن بیرون باشد از ایمان و اسلام بسوی کفر.
1- الانسان3