مناسک 10 مرجع (طبق حروف الفبا) صفحه 23

انجام دادن حج ّ تمتّع ، مشرف می گردند؛ و حج آنها بر چند گونه است :

الف «حَجّه الاسلام »: افرادی که شرایط وجوب حج را دارا می باشند و «مستطیع » شده اند، حج ّ آنها، «حج ِ واجب » است خواه در سال اوّل استطاعت باشند یا از سابق مستقر شده باشد اگر چه استطاعت باقی نیست. حجه الاسلام در تمام عمر، بر افراد واجد شرایط فقط یک مرتبه ، واجب می شود.

ب «حج مستحبی »: افرادی که شرایط وجوب حج را دارا نیستند، یا قبلًا حج ِ واجب خود را به جا آورده اند، حج آنها «حج مستحبی » است و اختیار حج تمتّع افضل است.

ج «حج نیابی »: افرادی که حج را برای شخص دیگری انجام می دهند، خواه اجیر شده باشند یا به نحو تبرّع باشد حج آنها «حج ّ نیابی » است خواه از زنده باشد یا مرده ، به جهت وصیّت باشد یا استقرار حج بر میّت اگر چه وصیت نکرده ، در حج مستحبی باشد یا واجب ، و دارای شرایط و ضوابط خاصی است که إن شاء اللّه ذکر خواهد شد.

د حجّی که به وسیله نذر یا عهد یا قَسَم ، بر کسی واجب شده باشد.

ه کسی که حج خود را و لو مستحبی یا نیابی بوده ، افساد نموده باشد، باید پس از اتمام حج در این سال در سال بعد هم حج به جا آورد.

تذکّر 1 موارد پنج گانه ای که برای حج ذکر شد، از نظر اصل اعمال یکسان می باشند، و از جهت بعضی شرایط خاص ، اختلافاتی دارند که در جای مناسب ذکر می شود.

2 حج ِ واجب ، منوط به دارا بودن شرایطی است ولی حج مستحبی شرط