مناسک حج مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی آقای حاج سید محمد صادق روحانی (مدظلّه) صفحه 20

مضطر به تظلیل (زیر سایه رفتن) باشد اجیر گرفتن یا نائب گرفتن چنین شخصی عیبی ندارد.

مسأله 114 هرگاه نائب پیش از محرم شدن بمیرد، ذمّه منوب عنه فارغ وبرئ نمی شود، ولازم و واجب است دوباره برایش نائب گرفته شود (البتهدر چیزهائی که نائب گرفتن در آنها واجب است) و چنانچه پس از احرام ودخول حرم بمیرد، کفایت از منوب عنه می کند، واگر بعد از احرام وقبل از دخول حرم باشد،کفایت نمی کند بنابر اظهر ودر این مورد فرقی بینحجه الاسلام وغیر آن نیست، وهمچنین فرقی نیست بین این که نیابت به مزد واجرت باشد یا به تبرّع و مجّان.

مسأله 115 هرگاه اجیر بعد از محرم شدن ودخول حرم بمیرد، تمام اجرت را مستحق خواهد شد، درصورتی که بر تفریغ ذمّه میت اجیر شده باشد، واما اگر اجیر بر بجا آوردن اعمال شده باشد، اجرت مقداری را که بجا آورده مستحق می شود، وچنانچه قبل از احرام ویا دخول حرم بمیرد چیزی مستحق نخواهد بود، بلی اگر مقدمات عمل داخل اجاره باشد هر مقدار از مقدمات را که انجام داده باشد اجرت همان مقدار را مستحق می شود.

مسأله 116 هرگاه برای حج بلدی اجیر شده و راهی تعیین نشده باشد اجیر مخیر است از هر راهی کهدلش خواست برود، وچنانچه راهی تعیین شده باشد، عدول از آن راه را به راه دیگری جائز نیست، پس اگر از راه دیگری رفته واعمال را بجا آورد، چنانچه راه تعیین شده بهطور شرطیت بوده اجیر تمام اجرت را مستحق شده و مستأجر خیار فسخ دارد (یعنی می تواند معامله را بهم بزند) ودر صورت

بهم زدن اجره المثل (مزد مانند عمل) را به اجیر باید بدهد، وچنانچه در نظر گرفتن آن راه به نحوجزئیت بوده (یعنی رفتن از آن راه را جزء عمل دانسته) در این صورت نیز مستأجر حق فسخ (بهم زدن معامله) دارد واگر فسخ نکرد اجیر اجرت مقرر را به مقداری که عمل نموده می برد، ومقدار مخالفت ساقط می شود.

مسأله 117 هرگاه شخصی خود را اجیر از قِبَل دیگری نماید که شخصاً عمل را در سال معینی بجا آورد، چنانچه خواسته باشد از قِبَل دیگری در همان سال اجیرشود، اجاره وی صحیح نیست، ولی چنانچه از قِبَل دو نفردر دو سال مختلف یا از قِبَل یکی به قید مباشرت واز قِبَل دیگری بدون قید مباشرت در یک سال اجیر شود، مانعیندارد واجاره صحیح است.

مسأله 118 هرگاه خود را برای حج در سال معینی اجیر نمود، نمی تواند تقدیم یا تأخیر نماید، ولی چنانچه تقدیم یا تأخیر نمود (یعنی در سال قبل از سالتعیین شده یا سال بعدش حج را بجا آورد) ذمّه منوب عنه برئ می شود، واجرتی مستحق نخواهد بود در صورتی کهتقدیم یا تأخیر به رضایت مستأجر نباشد.

مسأله 119 هرگاه اجیر به علت جلوگیری دشمن،یا از جهت بیماری نتواند به حج برود واعمال را بجا آورد،حکمش حکم کسی است که از قبل خود حج بنماید و بیانحکم آن خواهد آمد، ودر صورتی که اجاره مقید به همان سال بوده بهم می خورد، وچنانچه مقید نبوده حج بر ذمه اش باقی می ماند.

مسأله 120 هرگاه نائب کاری که موجب کفاره شود، انجام دهد (مثلاً در حال احرام زیر سایه برود،یا

در آئینه نگاه کند) کفاره را باید از مال خود بدهد، خواهنیابت به اجاره ومزد باشد یا به تبرّع ومجّانی باشد.