تاملی در معنای مناسک حج صفحه 107

دویدن. او به آب می‌رسد، امّا از جایی که گمان نمی‌کرد، که: وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ وَ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللهِ فَهُوَ حَسْبُهُ. (1)

از جایی و به طریقی که اصلًا گمان نمی‌کرد که چنین شود. از حرکت ضعیف پاهای کودکانه. نه از گامهای بلند و طیّ فواصل طولانی، که از بر جای ماندن و حرکتی اشاره‌وار با پاشنه‌های پا. شاید با الهام از این واقعه است که حافظ نیز سروده است:

حافظ وظیفه تو دعا کردن است و بس در بند آن م-- باش، که نشنید یا شنید

هاجرِ متوکّل 3، به فرمان او، دست روی دست نمی‌گذارد. به دنبال آب، به پیروی از عقلی که هدیه اوست، در عین توکّل مطلق، به جستجوی آب برمی‌آید. اگر توکّل و عشق و ایمانش نبود، اگر تنها عقل حسابگر بود، در این بیابان تنها نمی‌ماند. امّا ماند، که بی‌شکّ، باور و عشق و ایمان و توکّل داشت. و به پیامبری شویش مؤمن بود. و اینک، عقل نیز به او دستور جست‌وجوی آب می‌دهد، و باور دارد که آب را خواهد یافت. شگفتی بزرگ تاریخ رخ می‌دهد. هاجر بین «صفا» و «مروه»، به دنبال آب می‌رود، هروله می‌کند و به این‌سو و آن‌سو می‌دود، بر قلّه‌های «صفا» و «مروه» درنگ می‌کند و اطراف را می‌نگرد، و دوباره به دنبال آب. امّا آب، از زیر پای کودکش می‌جوشد. توکّلش ثمر می‌دهد و او به آب می‌رسد، امّا نه از جایی که می‌پنداشت. شاید (و