تاملی در معنای مناسک حج صفحه 127

در عرفات و در مشعرالحرام وقوف کردی و در مِنی نیز (اندکی بیشتر از آن دو)، می‌مانی، در حقیقت نمی‌مانی، اندکی درنگ می‌کنی، اندکی تأمّل، تا می‌آیی جا خوش کنی، و حتّی اگر زیاده اهل راز و نیاز و دعا و عبادت باشی، تا می‌آیی سجّاده‌ای پهن کنی و با پیرامون خود خو بگیری تا به هنگام عبادت نظرت را جلب نکنند و حضور قلبت را بر هم نزنند، کاروان‌سالار بانگ رحیل سر می‌دهد.

مرا در منزل جانان، چه امن عیش، چون هر دم جرس فریاد می‌دارد، که: بربندید محملها

(حافظ)

همچون دنیا، اجازه ماندنت نمی‌دهند، باید مدام در حرکت باشی، به قصد منزل بعدی. امّا باید هشیار باشی تا اوّلًا منزل بعدی را بشناسی و ثانیاً اهلیّت و صلاحیّت ورود به منزل بعد را بیابی. در کنار اینها، باید قدر لحظات حضور در هر مکان و هر موقفی را بشناسی. امّا نباید تقلّب کنی! هر چند حتّی اگر تقلّب کنی، و اهلیّت‌نایافته و کسبِ‌صلاحیّت ناکرده و معرفت‌نایافته، به مرحله و به منزل بعد بروی نیز، (همچون همه زندگی‌ات) کسی آبرویت را نمی‌ریزد و در میان خلق رسوایت نمی‌کند، که او ستّارالعیوب است. امّا خود باید بدانی که به حقّ و با اهلیّت و صلاحیّت به منزل بعد رفته‌ای، یا این که به ناحقّ و بی‌صلاحیّت، بدون معرفت و با فریب.

گفته‌اند که «منی» مشتقّ از تمنّاست و مکان خواستن و تمنّا از حضرت دوست. هر چند باید همه چیز حتّی نمک غذای خود را از او