- مقدمه 1
- باب اول: وجوب و اقسام حج 9
- اشاره 9
- فصل اول: وجوب و اقسام حج 9
- بخش اول: 9
- 1- وجوب حج 9
- اعاده احتیاطی حج واجب 10
- تزاحم حج با واجب و حرام 10
- فوریت وجوب حج بر مستطیع 10
- 2- تزاحم حج 10
- 3- استقرار حج و حكم ثبتنام 11
- اشاره 11
- تزاحم نذر و حج 11
- مسامحه در ثبت نام برای حج 12
- ثبت نام چند ساله و در نوبت قرار گرفتن 13
- ثبت نام و قرعه كشی 13
- 4- اقسام حج 14
- 5- حج استحبابی 14
- افرادی كه مقیم مكه میشوند 14
- اشاره 14
- اشاره 14
- كراهت ترك حج استحبابی و ترك نیت بازگشت 15
- اهدای ثواب حج استحبابی به غیر 15
- اشاره 16
- فصل دوم: شرایط وجوب حج 16
- جنون بعد از استقرار حج و وظیفه ولیّ 16
- جنون بعد از عمره تمتع 16
- 1- عقل 16
- اشاره 16
- بلوغ در میقات و قبل از مشعر 17
- 2- بلوغ- (برخی از احكام احرام كودكان) 17
- اشاره 17
- استحباب حج برای بچه ممیّز 18
- مراد از ولیّ در احرام كودك 18
- استحباب محرم نمودن طفل غیر ممیّز 18
- وظیفه ولیّ در اعمال طفل 19
- كفارات محرمات احرام طفل 19
- لزوم حفظ طفل از محرّمات احرام 19
- كفارات احرام طفلی كه بدون اذن محرم شده 20
- احرام كودك بدون اذن ولی 20
- انكشاف استطاعت 21
- اشاره 21
- 3- استطاعت 21
- انكشاف عدم استطاعت 21
- بطلان حج استحبابی و نیابی با استطاعت 22
- الف: استطاعت مالی 23
- اشاره 23
- لزوم تحقیق از استطاعت 24
- لزوم داشتن ضروریات زندگی 24
- سكونت در غیر منزل ملكی 24
- شرایط وجوب حج 25
- لزوم تهیه مقدمات سفر 25
- زیادتر بودن هزینه حج از حدّ متعارف 25
- نگهداری هزینه حج 25
- توقف حج بر پرداخت وجه به حكومتها 26
- حج با مال حرام و مشتبه 27
- حصول استطاعت با اجیر شدن 27
- كسی كه ملك دارد و پول ندارد 27
- احتیاج به ملك در آینده 28
- فروش كتاب و ابزار كار برای حج 28
- تبدیل منزل گران به ارزان، برای حج 28
- عدم حصول استطاعت با پول مورد نیاز برای منزل 28
- داشتن طلب 29
- قرض برای حج 30
- فرض تحقق استطاعت با داشتن بدهی 31
- تزاحم حج و ازدواج 32
- داشتن دین شرعی 32
- تهیه منزل و لوازم زندگی با وام 32
- استطاعت مالی در فرض دخل و خرج مشترك 33
- تزاحم حج با ازدواج نوه 33
- ولیمه و استطاعت 34
- وجوه شرعیه و استطاعت 34
- مستطیع نمودن خود با وام 35
- میزان حصول استطاعت با مهریّه 36
- مسایل خاص استطاعت بانوان 36
- استطاعت مالی زن و فرض لزوم رجوع به كفایت 36
- وعده و مهر قراردادن حج 36
- اذن شوهر 37
- فرض توقف حج زن بر زحمت شوهر 37
- زندگی در منزل استیجاری و حكم استطاعت زوجین 37
- ب: استطاعت بذلی 38
- بذل حج 38
- كفارات و پول قربانی در حج بذلی 39
- بذل نفقه حج به شخص ناتوان و مسأله استنابه 39
- بخشش مال برای حج 39
- رجوع باذل از بذل 40
- حج روحانی و خدمه كاروان 41
- افرادی كه برای ماموریت به حج میروند 41
- ارسال به حج بدون تعهد به كار 41
- افرادی كه با خرج دولت به حج میروند 41
- 2- رجوع به كفایت 42
- اشاره 42
- دستگردان برای حصول استطاعت 43
- لزوم داشتن مخارج عائله تا بازگشت 43
- اشتراط رجوع به كفایت ولو بعد از تقلید صحیح 43
- وجوه شرعی و رجوع به كفایت 43
- استطاعت بدنی، طریقی و زمانی 44
- اشاره 44
- استطاعت در میقات 44
- پیدایش مرض شدید قبل از انجام حج 45
- استنابه برای عاجز از حج با استقرار 45
- حصول مرض بعد از عمره تمتع 45
- استقرار حج و عدم امكان مسافرت با هواپیما 46
- استطاعت طریقی فرزند با نوبت پدر 47
- فرق حصول استطاعت قبل و بعد از استیجار 48
- استجازه از ورثه برای انجام حج به نیّت خود 48
- استنابه برای میت در میقات و انجام حج برای خود 49
- حصول عجز و بیماری و مسأله استنابه 50
- حج كسی كه از مدینه باید بازگردد 51
- موارد خروج از استطاعت و نیاز به پول 52
- اشاره 52
- ثبت نام برای حج 52
- عدم جواز بخشش پول حج و حصول ملكیت 54
- نیاز به پول قبل از حج 54
- 4- چهارمین شرط وجوب حج: حریّت. 54
- باب دوم: موارد استنابه 57
- 1- استنابه برای میت 57
- فصل اول: موارد استنابه 57
- اشاره 57
- كفایت حج میقاتی 57
- فوت حجگزار بعد از احرام و سقوط حج 58
- حق ورثه با امكان فروش فیش میت به قیمت بازار 58
- میزان استقرار حج بر میت 58
- 2- افراد مریض و ناتوان 59
- 3- ایمان؛ 60
- اشاره 60
- 1- بلوغ، بنابر احتیاط واجب؛ 60
- 1- شرایط نایب 60
- فصل دوم: شرایط نایب و منوبٌعنه 60
- 4- وثوق و اطمینان به انجام دادن او؛ 60
- 2- عقل؛ 60
- وظیفه نایب در تقلید 61
- 5- آشنایی نایب با احكام حج هرچند با فراگیری در حال عمل 61
- 6- مشغول نبودن ذمه نایب، به حج واجب در سال نیابت؛ 62
- عدم صحت نیابتِ افراد واجبالحج 62
- انكشاف استطاعت بعد از عمره نیابی 63
- جواز نیابت در فرض عدم استطاعت طریقی 63
- استنابه فرزند با استیجار و حصول استطاعت 64
- حصول استطاعت با اجیر شدن برای حج 64
- استنابه فرزند بدون استیجار و حصول استطاعت 64
- وصیت موجب وجوب نیابت نیست 65
- عدم صحت نیابت افراد معذور 66
- 7- معذور نبودن نایب 66
- عدم قدرت بر رمی یا رمی در روز 67
- میزان معذور بودن 67
- نیابت با عدم صحت قرائت 68
- نیابت معلولِ از ناحیه دست یا پا 68
- جواز نیابت زنها 68
- عذر طاری 69
- نیابت با احتمال تبدّل حج 70
- انجام حج افراد نیابی به جای تمتع 70
- حكم شرط استنابه در محل عذر 71
- استنابه در عمل مورد عذر 71
- نیابت افرادی كه وقوف اضطراری دارند 72
- مسأله استحقاق اجرت افراد معذور 74
- اگر نایبِ غیر معذور سهوا به وظیفه معذور عمل كند 74
- خروج از مكه بین عمره و حج و مسأله نیابت 75
- 2- شرایط منوبٌعنه 75
- موارد صحت نیابت از طرف زنده 75
- اشاره 75
- استنابه برای جنون در بعضی اعمال 76
- انجام حج از طرف امام عصر (عج) 76
- نیابت صروره 76
- عدم اشتراط مماثله و بلوغ و عقل در منوبعنه 76
- لزوم انجام عمره و حج نیابی توسط یك نفر 77
- رفع عذر منوبٌعنه بعد از عمل نایب 77
- عدم جواز عدول از نیت حج بعد از احرام 77
- عدم جواز تعدّد منوبٌعنه در حج واجب 77
- 1- لزوم اذن یا توكیل 79
- فصل سوم: احكام نیابت 79
- غفلت از نیت نیابت و احرام برای خود 80
- 2- نیت نیابت 80
- جهل نایب به نوع حج نیابی و نیّت اجمالی 80
- اشاره 80
- شك در نیت نیابت 81
- ترك طواف نساء توسط نایب 81
- قصد نایب در طواف نساء 81
- ثبوت ملزومات حج بر اجیر 82
- 3- رعایت بلد 82
- بازگشت به بلد منوبٌعنه بعد از حج 82
- كفایت حركت از بلد منوبعنه ولو با فاصله 82
- غفلت از رعایت بلد 82
- اشاره 83
- فوت اجیر و حكم استحقاق اجرت 83
- 4- فوت نایب 83
- میزان كفایت از منوبعنه در فرض فوت نایب 84
- اشاره 85
- 5- مباحات و مستحبات بر نایب 85
- استیجار در مدینه و تبدیل میقات 85
- میزان استحقاق اجرت نیابت 85
- استحباب عمره مفرده بر نایب 86
- مقدار وظیفه نایب در انجام مستحبات 86
- فصل اول: اقسام و موارد عمره 89
- عدم وجوب عمره مفرده بر افراد نائی 89
- باب سوم: اقسام و موارد عمره 89
- اشاره 89
- 1- اقسام عمره و فرقهای آن 89
- 2- تبدیل عمره 90
- اشتراك محرّمات در عمره تمتّع و مفرده 90
- تبدیل عمره مفرده به تمتع 90
- فرقهای عمره تمتع با عمره مفرده 90
- اشاره 91
- 3- موارد جواز و عدم جواز عمره 91
- عدول به تمتع از عمره مفرده با اخلال به تقصیر 91
- انجام عمره مفرده به نیت چند نفر 91
- انجام عمره مفرده به نیت خود و دیگران 91
- جواز عمره مستحبی با قرائت غلط 92
- جواز عمره مفرده با احتمال حیض و مرض 92
- انجام عمره مفرده بین عمره تمتع و حج 92
- انجام عمره مفرده قبل از تمتع 92
- ترك اعمال عمره مفرده و بازگشت به وطن 92
- رعایت قصد رجا 93
- اجازه شوهر برای عمره مفرده 93
- استحباب عمره مفرده بعد از اعمال حج 93
- فاصله بین عمره تمتع و عمره مفرده 94
- اشاره 94
- فصل دوم: تكرار عمره 94
- ترك فاصله معتبر 95
- عدم فرق بین عمره اصالتی و نیابی از جهت فاصله 95
- رها كردن عمره به قصد رجا در اثنا 96
- مقصود از فاصله یك ماه 96
- حكم احرام روز آخر ماه 96
- اخذ اجرت در عمره به قصد رجا 97
- فصل سوم: مكان احرام عمره مفرده 98
- انجام عمره از داخل مكه 98
- لزوم احرام جهت گذر از میقات در مسیر مكه 98
- 1- میقات و ادنیالحل 98
- عدم خصوصیت مسجد در جحفه و تنعیم 98
- اشاره 98
- احرام شاغلین در جده 99
- معیار ادنی الحل 99
- 2- حكم احرام از جده 99
- احرام از داخل مكه با نذر 99
- احرام برای عمره مفرده از جدّه 100
- نذر در ایران برای احرام از جده 100
- ورود به جده و احرام از تنعیم 100
- 3- حكم احرام از حدیبیّه 101
- حكم رفت و بازگشت خدمه كاروان 103
- تكرار خروج از مكه 103
- 1- حكم خروج خدمه كاروان 103
- فصل چهارم: خروج از مكه و بازگشت به آن 103
- حكم عمره تمتع با علم به خروج از مكه 104
- فرق رفتن به جدّه و مدینه در لزوم احرام مجدّد 106
- ورود به مكه بدون احرام 106
- عدم لزوم احرام مجدد تا یك ماه بعد از حج تمتع 106
- بازگشت به میقات در حال احرام و بعد از آن 107
- عبور از میقات در كمتر از یك ماه 107
- عبور از میقات در ماه جدید بعد از عمره تمتّع 108
- اعمال حج افراد و عمره بعد از آن 111
- فصل اول: كیفیت حج افراد 111
- باب چهارم: كیفیت حج افراد 111
- مبادرت به عمره حج افراد 112
- عدول از حج افراد به تمتّع یا عمره مفرده 112
- حكم احرام قبل از انجام عمره حج افراد 112
- حكم احرام برای حج افراد از حرم 113
- جواز عمره مفرده و حج افراد برای غیر واجبالحج 113
- احرام برای حج افراد بعد از عمره تمتع 113
- 1- ضیق وقت 114
- مراد از تنگی وقت 114
- احرام برای حج افراد با علم به ضیق وقت 114
- فصل دوم: موارد عدول و تبدل به حج افراد 114
- احرام برای حج افراد از مكه با ضیق وقت 115
- عدول به حج افراد بعد از احرام در ضیق وقت 115
- عدول به حج افراد با تأخیر عمدی اعمال 115
- 2- حیض و نفاس 116
- عدول از حج مستحب به حج افراد 116
- احرام برای حج افراد با حیض و فرض كشف خلاف 116
- احرام برای حج تمتع با علم به ضیق وقت 117
- انجام اعمال عمره تمتع به خیال استحاضه و انكشاف حیض 118
- عدول حائض به حج افراد 118
- لك دیدن بعد از انجام عمره و عدول به افراد 119
- عدول به حج افراد بعد از عمره و خیال استحاضه 228- 120
- عدول به حج افراد بعد از انكشاف حیض 121
- انجام عمره با جهل به حیض و حكم تبدّل 122
- رها كردن عمره تمتع استحبابی 126
- اشاره 126
- اعمال حج تمتّع 126
- بخش دوم: عمره تمتع و حج 126
- لزوم انجام عمره تمتع و حج در یك سال 126
- لزوم انجام عمره تمتع در ماههای حج 126
- اعمال حج تمتع 127
- اعمال عمره تمتع 127
- باب اول: وجوب احرام و حكم ترك آن 130
- فصل اول: وجوب احرام و حكم ترك آن 130
- ترك عمدی احرام 130
- وجوب احرام برای ورود به مكه 130
- ورود بدون احرام به مكه 131
- انكشاف بطلان احرام بعد از میقات 132
- ترك احرام با فراموشی یا جهل 132
- محرم كردن مجنون واجب نیست 133
- احرام بعد از انعقاد زایل نمیشود 133
- كسی كه محرم شود ولی به حج نرسد 133
- اشاره 134
- فصل دوم: مكان احرام عمره تمتع 134
- احرام از داخل مسجد شجره 134
- اشاره 134
- 1- مسجد شجره 134
- احرام جنب و حائض در حال عبور از مسجد 135
- احرام حائض نزدیك مسجد شجره 135
- احرام جنب با تیمم در داخل مسجد 136
- احرام در خارج مسجد و تجدید در جحفه 136
- اشاره 137
- حكم نذر و احرام زن بدون اجازه شوهر 137
- احرام با نذر 137
- فرض ضیق وقت برای حایض و عدول به افراد 137
- 2- مواقیت دیگر 138
- نذر نایب برای احرام 138
- عدم خصوصیت مسجد در جحفه 138
- میقات حجّاجی كه ابتدا به مدینه یا جده میروند 138
- اشاره 138
- احرام از جدّه و حدیبیّه و تنعیم 139
- تأخیر احرام از میقات و محاذات 140
- 3- احكام میقات 140
- رابُغ 140
- ترك احرام و وجوب بازگشت به میقات 140
- عبور از میقات بدون احرام با عذر 141
- احرام در میقاتی دیگر 142
- اعتبار اطمینان در اخبار از میقات 142
- نحوه اثبات مكان میقات 142
- فرض عدم امكان رفتن به میقات از مكه 143
- انجام عمره تمتع از مكه و رعایت میقات 143
- حركت محرم از میقات در خلاف جهت مكه 143
- رعایت میقات در انجام عمره مفرده 143
- خروج از مكه و گذر از میقات و بازگشت به مكه 144
- معلوم نبودن محاذات و احرا م با نذر 144
- 4- محاذات 144
- معلوم نبودن محاذات 144
- اشاره 144
- محاذات با دو میقات 145
- نحوه اثبات محاذات 145
- مراد از محاذات 145
- 1- پوشیدن جامه احرام 146
- اشاره 146
- اشاره 146
- جواز پوشیدن بیشتر از دو جامه 146
- فصل سوم: واجبات احرام 146
- عدم جواز اكتفا به یك جامه 147
- قصد قربت در پوشیدن احرام و كندن دوخته 147
- عدم اعتبار كیفیت خاص در پوشیدن 147
- مقدار پوشش جامه احرام 147
- لباس بدن نما 148
- لباس احرام زن 148
- شرط لباس احرام از حیث صحت نماز در آن 148
- طهارت لباس احرام 149
- اگر جامه احرام یا بدن نجس شود 149
- جامه غیر منسوج 150
- اضطرار به پوشیدن لباس دوخته 150
- گره زدن لباس احرام 151
- جواز بیرون آوردن لباس احرام در حال احرام 151
- احرام در لباس غیر احرام 151
- استفاده از پارچه ندوخته در زیر لنگ 152
- وصل كردن جامه احرام با سنجاق و مانند آن 152
- نحوه بیرون آوردن لباس دوخته در حال احرام 152
- استحباب طواف با لباس اول 152
- خمس لباس احرام 153
- 2- نیت احرام 153
- اشاره 153
- قصد ترك محرّمات 153
- نیت حجّةالاسلام در حج مستحبی 154
- نیّت حج تمتّع به جای عمره تمتع 154
- احرام به نیت عمره مفرده به جای تمتع 155
- نیّت عمره مفرده و قصد تبدیل به تمتّع 155
- احرام برای عمره تمتّع با احتمال خروج از مكه 156
- عدم صحت تجدید احرام 156
- حكم ابطال عمره و حج به وسیله ریا 157
- وجوب اخلاص در عمره و حج 157
- قصد احرام و قصد ابطال حج 157
- شك در نیّت احرام بعد از گفتن تلبیه 158
- اشاره 158
- 3- تلبیه 158
- ترجمه تلبیه 159
- وجوب صحیح گفتن تلبیه 159
- نگفتن تلبیه با فراموشی یا جهل 160
- حكم عاجز 160
- وظیفه لال در تلبیه 161
- كسی كه لكنت زبان دارد 161
- علم به غلط بودن تلبیه هنگام اعمال حج 162
- غلط گفتن تلبیه 162
- عدم جواز تأخیر تلبیه 163
- استحباب تكرار تلبیه 163
- زمان قطع تلبیه در حج 163
- زمان و مكان قطع تلبیه در عمره مفرده 163
- وقف به حركت و وصل به سكون در تلبیه 163
- اشاره 164
- مقدار زمان كفایت غسل احرام 164
- فصل چهارم: مستحبات احرام 164
- غسل احرام 164
- تقدیم غسل احرام و اعاده آن 164
- مراتب استحباب زمان احرام 165
- مكروهات احرام 166
- موارد استحباب تكرار تلبیه 166
- اشاره 168
- 1- محرّمات مشترك بین مردان و زنان 168
- 1- شكار 168
- فصل پنجم: محرّمات احرام 168
- میزان ثبوت كفّاره در محرّمات احرام 168
- حكم ملخ و كفاره آن 169
- 2- مسائل زناشویی 170
- اشاره 170
- وقوع در عمره تمتّع 171
- وقوع در احرام حج قبل از مشعر 173
- فساد حج و نحوه خروج از احرام 174
- وقوع بعد از وقوف مشعر 174
- حلّیة التذاذ الزوج بعد الخروج عن الإحرام 175
- من یجب علیه الكفّارة عند الإجبار 175
- نوع كفّاره در بقیّه موارد 176
- 3- عقد 177
- 4- استمناء 178
- خوردن غذای خوشبو و زعفران 179
- اضطرار به معطّر و لزوم گرفتن بینی 179
- محرمات احرام 179
- 5- استعمال بوی خوش 179
- میوهها و سبزیهای خوش بو 180
- استفاده از صابون و شامپو 180
- گرفتن بینی از بوی بد 180
- كفاره بوی خوش 181
- خلوق كعبه 181
- كسی كه بو احساس نمیكند 181
- 6- سرمه كشیدن 182
- 7- نگاه در آینه 183
- اشاره 183
- عینك زدن و فیلمبرداری 183
- نگاه به آینه برای غیر زینت 184
- علم به نگاه سهوی به آینه 184
- نگاه در آینه، كفّاره ندارد 184
- نگاه در آینه برای دیدن خود و غیر 184
- 8- فسوق 184
- اشاره 185
- قسم به لفظ خدا و دیگر اسمای الهی 185
- 9- جدال 185
- 10- كشتن جانوارن ساكن در بدن 186
- اشاره 188
- حنا و انگشتر كفّاره ندارد 188
- حنا 188
- 11- انگشتر به دست كردن 188
- اشاره 189
- 12- روغن مالیدن 189
- ازاله مو از محرم توسط مُحل 190
- مالیدن روغن كفّاره ندارد 190
- اشاره 190
- 13- ازاله مو 190
- اندازه مدّ 191
- كفّاره ازاله مو 191
- كفاره ازاله مو با دست به سر و ریش كشیدن 192
- 14- بیرون آوردن خون از بدن 192
- اشاره 192
- اضطرار به بیرون آوردن خون و خاراندن 193
- مسواك زدن در حال احرام 193
- تزریق آمپول و خون گرفتن از بدن 193
- 16- كشیدن دندان 194
- 15- ناخن گرفتن 194
- اخراج خون كفّاره ندارد 194
- 17- كندن گیاه و درخت حرم 195
- 19- استظلال برای مردان 197
- اشاره 197
- 18- سلاح در بر داشتن 197
- - محرّمات مخصوص به مردان 197
- اختصاص حرمت به طیّ منزل 197
- استظلال در مكه 198
- حركت از زیر سایبانهای منی 198
- استظلال در مكه بعد از احرام حج 198
- استظلال از مسجد تنعیم در احرام عمره مفرده 199
- احرام در مسجدالحرام و استظلال تا منزل 199
- گذشتن از زیر پل و تونل 199
- سایه ثابت و متحرك 199
- سوار شدن بر ماشین مسقف بدون توجه 199
- موارد استظلال 200
- سایه جانبی 200
- تابش عمودی و افقی خورشید 200
- سایه بر شانه 200
- حكم بین الطلوعین 200
- استظلال در شب و هوای ابری 201
- حكم استظلال در فرض احرام از راه دور با نذر 201
- استظلال با عذر 202
- استظلال در حال خواب 202
- اشاره 203
- 20- پوشیدن دوختنی 203
- كفاره سایه قرار دادن 203
- كفایت یك كفّاره در هر احرام برای استظلال 203
- همیان و قمقمه و فتق بند دوخته 204
- پوشیدن دمپایی دوخته و ساعت با بند دوخته 204
- استفاده از پتو 204
- كفّاره پوشیدن لباس دوخته 205
- حكم پوشیدن دستكش برای بانوان 205
- ثبوت كفاره با اضطرار به دوختنی 205
- 21- پوشیدن آنچه تمام روی پا را میگیرد 206
- اشاره 206
- تكرار كفاره 206
- پوشیدن كفش بنددار 207
- اضطرار به پوشیدن جوراب و مانند آن 207
- پوشاندن سر با دست 208
- 22- پوشیدن سر 208
- پوشاندن قسمتی از سر 208
- اشاره 208
- استفاده از ماسك بند دار برای مردان و زنان 209
- استفاده از موی مصنوعی در حال احرام 209
- چند مورد مستثنی از حرمت 210
- تر بودن سر هنگام مسح در حال احرام 210
- جواز پوشاندن رو برای مردان 210
- خشك كردن سر با حوله 210
- كفّاره پوشاندن سر 211
- پوشاندن سهوی سر و گفتن تلبیه 211
- پوشاندن سر هنگام خواب 211
- پوشاندن سر دیگری در حال احرام 211
- تكرار پوشاندن 212
- 23- پوشیدن زیور 212
- اشاره 212
- 3- محرّمات مخصوص به بانوان 212
- اشاره 213
- 24- پوشاندن رو برای زنان 213
- زیور كفّاره ندارد 213
- گذاردن روی روی بالش 214
- گذاردن دست روی صورت 214
- خشك كردن صورت 214
- حكم چانه زنان 214
- پوشش برای نماز 215
- پوشش از نامحرم 215
- كفّاره پوشاندن رو 215
- 1- مستحبات ورود به حرم 217
- فصل ششم: مستحبات و آداب 217
- 2- مستحبات ورود به مكه معظّمه 217
- غسل برای طواف 218
- دفعات استحباب غسل برای ورود به مسجدالحرام 218
- اشاره 218
- 3- مستحبات ورود به مسجدالحرام 218
- اشاره 224
- ترك طواف 224
- باب دوم: وجوب طواف 224
- 1- ركنّیت طواف و حكم ترك آن 224
- فصل اول: وجوب طواف 224
- ترك سهوی طواف 225
- نقصان طواف و مراجعت به وطن 226
- ترك جهلی طواف 226
- وقت فوت طواف 226
- تذكر نسیان طواف در سعی 227
- انجام حج نیابی با بطلان طواف خود 227
- عدم فوریت تدارك طواف ناقص 227
- انجام سعی قبل از طواف 227
- 2- مباحات و محذورات هنگام طواف 228
- خواندن نماز مستحب در حال طواف 228
- اكل و شرب در حال طواف 228
- اشاره 228
- طواف با علم به تماس با نامحرم 228
- احرام و طواف در لباس غیرمخمّس 229
- پا گذاردن روی اشیاء در حال طواف 229
- اشاره 230
- اشاره 230
- لزوم اخلاص در نیت 230
- توضیح كلّی نیت در عبادات 230
- 1- نیّت 230
- مراتب تحقق قصد قربت 230
- فصل دوم: شرایط و مقدمات طواف 230
- طواف بدون قصد 231
- بطلان عمل با شركت رضای غیر 231
- كفایت نیّت قلبی 231
- شك در نیّت نیابت در طواف 231
- حكم ریا 231
- بطلان وضو بعد از شوط چهارم 232
- 2- طهارت از حدث 232
- اشاره 232
- بطلان طواف با حدث 232
- عدم لزوم طهارت در طواف مستحبی 232
- بطلان وضو قبل از شوط چهارم 233
- حدث اكبر در اثنای طواف 233
- شك در طهارت بعد از طواف 234
- شك در غسل كردن در اثنای طواف 234
- شك در وضو و غسل در اثنای طواف 234
- شك در حدث و طهارت 234
- طواف با وضوی باطل 235
- انجام مقداری از طواف بدون وضو 236
- حدث در اثنای طواف و انجام اعمال بعدی 236
- فقد طهورین و حكم مستحاضه 237
- حدث اصغر بعد از تیمم بدل از غسل 238
- معذور از وضو و غسل 238
- تیمم به جای وضو 239
- فرض كفایت طواف و نماز با تیمّم 239
- انجام عمره بدون وضو و احرام جدید 240
- صحت حج با جهل به غسل جنابت 240
- عدم كفایت غسل حیض و جمعه از جنابت 241
- ترك تیمم با موظف بودن به وضوی جبیرهای و تیمم 241
- طواف با بر عهده بودن غسل مس میت 241
- خواب كودك هنگام طواف 242
- جواز و عدم جواز بدار 242
- مسلوس و مبطون 243
- صحت حج افراد مسلوس و مبطون 243
- وظیفه مسلوس 244
- خروج بول از غیرمجری 244
- 3- طهارت از نجاست 244
- اشاره 244
- محمول متنجس و حكم نجاست معفو در نماز 245
- تأخیر طواف برای تحصیل طهارت 246
- خون قروح و جروح 246
- طواف با لباس مشكوك 246
- حصول نجاست در اثنای طواف 246
- فراموشی نجاست 247
- علم به نجاست از اول در اثنای طواف 247
- علم به نجاست بعد از طواف 247
- طواف و نماز با نجاست و انجام اعمال مترتّبه 248
- علم به نجاست دراثنای طواف 248
- حكم طواف كودك از حیث طهارت و نجاست 249
- 4- ختنه 250
- اشاره 251
- لزوم اباحه ساتر 251
- 5- ستر عورت 251
- پیدا بودن مو در طواف 252
- فرق حجاب در طواف با نماز 252
- صحت طواف و سعی با لباس دوخته 252
- طواف زنان با علم به نگاه و تماس با نامحرم 253
- مقدار پوشش دختر بچه در هنگام طواف 253
- فصل سوم: كیفیت طواف 254
- اشاره 254
- شروع طواف قبل از حجرالاسود 254
- 1 و 2- ابتدا و ختم به حجرالاسود 254
- اشاره 254
- لزوم پرهیز از وسواس 254
- 3- قرار دادن كعبه به سمت چپ 255
- خروج شانه از محاذات 255
- اشاره 255
- كفایت عرفی به سمت خانه بودن شانه چپ 255
- سرعت و نحوه طواف 256
- تدارك طواف ناقص 256
- نگاه به چپ و راست 257
- 4- طواف از خارج حِجر 257
- طواف از داخل حجر 257
- اشاره 257
- حكم شانه كودكِ در بغل 257
- طواف از داخل حجر و علم بعد از حج 258
- طواف در مقابل حجر اسماعیل 258
- 5- محدوده طواف 260
- مراد از طواف بین مقام و بیت 260
- اشاره 260
- محدوده طواف در طرف حجر اسماعیل 261
- طواف از خلف مقام 261
- طواف در حال ازدحام 262
- خروج از مطاف هنگام نظافت 262
- شك در صحت شوط 263
- رعایت مطاف با یقین به هل خوردن 263
- شك در خروج از مطاف 263
- طواف بانوان عاجز 263
- حكم شاذروان 264
- اشاره 264
- حكم طواف از طبقه دوم 264
- 6- خروج از خانه 264
- دست گذاشتن روی حجر هنگام طواف 265
- بوسیدن كعبه و شك در حركت 265
- دست گذاردن به كعبه هنگام طواف 265
- 7- مراعات هفت شوط 266
- اشاره 266
- اضافه نمودن یك دور بدون قصد وجوب 266
- الف- اضافه نمودن در طواف 266
- قصد زیاده و نقیصه 266
- زیاد نمودن سهوی در طواف 267
- انجام چهارده شوط 267
- اضافه نمودن چند شوط رجاءً 268
- اضافه نمودن به طواف جهلًا و اتمام اعمال 268
- تردید در عدد اشواط اضافی و حكم به بطلان 269
- قران در طواف واجب و مستحب 269
- تكرار احتیاطی طواف بدون نماز 269
- ب- قران در طواف 269
- قصد قران و تحقق زیاده 270
- كم كردن از طواف و فوت موالات 271
- كم كردن سهوی طواف 271
- اشاره 271
- ج- كم كردن از طواف 271
- تذكر نقصان طواف در سعی 272
- موالات در طواف و میزان ازاله آن 273
- نقصان طواف و مراجعت به وطن 273
- د- احكام شك در عدد و صحت طواف 274
- شك در عدد اشواط بعد از طواف 274
- شك در نقیصه 275
- شك در 7 و 8 بعد از حجرالاسود 275
- شك در 7 و 8 قبل از حجَر 275
- شك در صحت بعد از طواف 275
- شك در شروع طواف از محل قطع شده 276
- اعتماد به دیگری در اشواط طواف و سعی 276
- علم به عدد طواف مشكوك در اثنای طواف اعادهای 276
- كثیرالشك در طواف 277
- معیار كثیر الشك 277
- شك در طواف مستحب 278
- حكم گمان در طواف 278
- وسوسه در طواف 278
- بناگذاری بر شوط مظنون و انكشاف صحت 278
- قطع طواف مستحب 280
- فصل چهارم: قطع و تدارك طواف 280
- قطع طواف بدون عذر و نحوه تدارك آن 280
- 1- موارد قطع طواف و احكام آن 280
- قطع طواف واجب 280
- قطع با عذر و نحوه تدارك 281
- قطع طواف برای قضا نشدن نماز 282
- قطع طواف به جهت غش 282
- نیت قطع طواف 282
- قطع طواف به خاطر بطلان وضو و غسل و عروض حیض 282
- قطع طواف برای رسیدن به جماعت 283
- قطع طواف برای استراحت 283
- از سرگیری طواف با شك در زوال موالات 285
- ذحكم كلی قطع طواف، از سرگیری آن 285
- 2- ازسرگیری طواف و تدارك آن 285
- نقصان در اثر سلب اختیار و نحوه تدارك آن 286
- 3- طواف بدون اختیار و تدارك شوط ناقص 286
- تدارك چند قدم 286
- مراد از طواف بدون اختیار 286
- كفایت تدارك طواف از محاذات 287
- اگر جای مقدار شوط فاسد معلوم نباشد 287
- اتمام و اعاده طواف اعادهای 288
- ترتیب در اعاده 288
- زمان تدارك طوافهای باطل 288
- 4- چند مسأله مربوط به اعاده طواف 288
- اعاده طواف و سعی با لباس دوخته 288
- كسی كه قدرت بر طواف ندارد 289
- 1- موارد استنابه 289
- فصل پنجم: نیابت و استنابه در طواف 289
- نیابت در بعضی اشواط طواف و سعی 290
- مورد عدم جواز نیابت در اشواط طواف 290
- 2- احكام طواف نیابی 291
- قطع طواف و عذر از اتمام 291
- انجام طواف نیابی قبل از طواف خود 291
- طواف افراد ناتوان در طبقه دوم 291
- زمان انجام طواف نیابی 292
- طواف و اطافه 292
- عدم لزوم لباس احرام در نیابت در طواف و سعی 292
- لك دیدن در غیر ایام عادت 293
- 1- حیض 293
- فصل ششم: احكام خاص بانوان در طواف 293
- وظیفه بعد از تجاوز دم از عشره 293
- عروض حیض در اثنای طواف 294
- انجام اعمال عمره با حیض 296
- زنی كه حیض نمیشود ولی لك ببیند 296
- خیال استحاضه و انكشاف حیض 297
- علم به بقای حیض در اثنای سعی 297
- 2- استحاضه 298
- وظیفه مستحاضه كثیره 298
- نیت غسل جنابت بجای حیض 298
- سن یأس 299
- مستحاضه قلیله 300
- قرص خوردن و خون دیدن 300
- خون دیدن مستحاضه در اثنای طواف 301
- طواف و نماز فریضه با یك غسل و وضو 301
- مستحاضهای كه خون او قطع نمیشود 301
- رفتن در مسجدین و دیگر احكام مستحاضه 302
- فصل هفتم: طواف مستحب و نماز آن 303
- طواف از طرف معصومین علیهم السلام و سایرین 303
- عدم استحباب كمتر از هفت شوط 303
- تحیت مسجدالحرام 303
- اشاره 303
- 1- استحباب طواف 303
- اشاره 304
- عدم لزوم طهارت در طواف مستحبی 304
- نماز طواف مستحب و ترك آن 304
- 2- شرایط طواف مستحبی 304
- محدوده طواف مستحبی 304
- 3- زمان طواف مستحبی 305
- شك در طواف مستحب 305
- نماز طواف استحبابی در حال حركت 305
- موارد مختلف طواف مستحب قبل از اعمال واجب 305
- طواف مستحبی قبل از اعمال مكه و قبل از عمره 306
- طواف وداع 307
- 4- طوافهای مستحب 307
- مقدار طواف مستحب 307
- فصل هشتم: آداب و مستحبات طواف 308
- مبادرت به نماز طواف 313
- اشاره 313
- فصل اول: زمان و مكان نماز طواف 313
- 1- زمان نماز طواف 313
- باب سوم: زمان و مكان نماز طواف 313
- فاصله بین طواف و نماز 313
- حصول حیض قبل از نماز 314
- نماز با فاصله از مقام و میزان عدم اعاده 314
- 2- مكان نماز طواف 314
- لزوم رعایت «نزد» و «خلف مقام» 314
- تزاحم نماز طواف با فریضه 314
- میزان صدق خلف 315
- مقصود از نماز نزد مقام 315
- موارد ازدحام و نماز در طرفین مقام 315
- حكم نماز با دوران بین طرفینِ بعید و پشتِ بعید 316
- مكان نماز طواف كسانی كه در طبقه بالا طواف میكنند 316
- حكم ازدحام و عدم امكان رعایت خلف 317
- فرض چند طبقه شدن خلف مقام 318
- حكم نماز طواف در حجر اسماعیل 318
- نماز در حجْر و حدوث حیض 318
- محاذات زن و مرد در نماز طواف 319
- فصل دوم: برخی از احكام نماز طواف 320
- فراموشی نماز طواف 320
- 1- احكام شك و خلل در نماز طواف 320
- عدم لزوم اعاده اعمال مترتبه با فراموشی نماز 320
- اشتراك حكم جاهل و ناسی در ترك نماز 321
- تقصیر بدون نماز و سعی 321
- قضای نماز طواف از طرف میّت 321
- تذكر فراموشی نماز در سعی 321
- نماز با وضوی باطل و انجام اعمال بعدی 322
- حكم شك و ظن در نماز طواف 322
- شروع نماز با احتمال هل خوردن 322
- 2- احكام مربوط به قرائت نماز طواف 323
- لزوم یادگیری قرائت 323
- اشاره 323
- اتحاد نماز طواف و یومیّه از جهت احكام نجاست 323
- حكم عاجز از قرائت صحیح 324
- انكشاف اشتباه در قرائت با اطمینان به صحت 324
- اقتدای نماز طواف به یومیّه 325
- صبر برای تصحیح قرائت 326
- مسامحه در یادگیری قرائت 326
- جواز عمره مستحبی با قرائت غلط 326
- حكم نیابت افراد با قرائت ناصحیح 327
- تكرار ذكر در نماز طواف 327
- ترك نماز طواف مستحب 328
- نماز طواف استحبابی 328
- 3- نماز طواف مستحب 328
- فصل سوم: مستحبات نماز طواف 329
- 1- وجوب سعی و حكم ترك آن 333
- ترك سعی 333
- فصل اول: وجوب، زمان، مكان و كیفیت سعی 333
- آیا سعی استحبابی وجود دارد؟ 333
- باب چهارم: وجوب سعی و حكم ترك آن 333
- فراموشی سعی و انجام تقصیر 333
- اشاره 333
- جواز تأخیر سعی تا شب 334
- تأخیر سعی تا روز بعد 334
- 2- زمان سعی 334
- میزان تأخیر سعی 334
- اشاره 334
- تأخیر سعی برای فردا 335
- 3- مكان سعی 335
- تقدیم سعی بر طواف 335
- اشاره 335
- سعی از مسعای جدید 336
- فرض مسدود بودن طبقه پایین مسعی 336
- سعی از طبقه دوم 336
- عدم لزوم بالا رفتن بر صفا و مروه 337
- حكم شروع از مروه 337
- حكم موالات در سعی 338
- اخلاص در سعی 338
- عدم كفایت استنابه در سعی برای حائض 338
- 4- كیفیت و شرایط سعی 338
- عدم جواز عبور حائض و نفسا از مسجدالحرام 338
- رفتن به جانب مسعی در اثنای سعی 339
- نگاه به چپ و راست و پشت سر 339
- حكم خود صفا و مروه از جهت نحوه حركت 339
- انجام سعی با حركت به عقب 339
- توجه به صفا و مروه 339
- عدم لزوم طهارت و ستر عورت در سعی 340
- كفایت سعی سواره حتی بدون عذر 340
- عدم اعتبار ستر در سعی 340
- استراحت در صفا و مروه و اثنای سعی 340
- حكم احتیاج به چرخ با نداشتن پول 340
- به عقب برگشتن كودك هنگام سعی 341
- خواب كودك هنگام سعی 341
- فصل دوم: عدد دورهای سعی 342
- 1- زیاد كردن در دورهای سعی 342
- زیادی جهلی در سعی 342
- زیاد كردن عمدی 342
- زیاد كردن سهوی 342
- اشاره 342
- تكرار جزیی از سعی به گمان وجوب هروله 343
- كسی كه رفت و برگشت را یكی حساب كرده 343
- تكرار مقداری از سعی 343
- 2- كم كردن از اشواط سعی 344
- كم كردن سهوی 344
- تدارك سعی ناقص 344
- نقصان سعی و تكرار تقصیر 344
- انكشاف نقصان سعی بعد از تقصیر 345
- فراموشی بعض سعی و ارتكاب محرّمات احرام 345
- قطع سعی بعد از شوط اول و تكرار آن 346
- 3- قطع سعی و از سرگیری آن 346
- حصول مرض در اثنای سعی و مراجعت به وطن 346
- 4- احكام شك در اشواط و صحت سعی 347
- به هم زدن سعی و شروع مجدّد 347
- اشاره 347
- شك در بجا آوردن اصل سعی 348
- شك در نقیصه 348
- شك در صحت اشواط 348
- شك بین 7 و 9 قبل از مروه 348
- صحت ادامه سعی با تردید و حصول یقین 348
- فصل سوم: مستحبات سعی 350
- باب پنجم: كفیت و شرایط تقصیر 356
- عدم كفایت كندن مو و حلق در عمره تمتّع 356
- فصل اول: كفیت و شرایط تقصیر 356
- اشاره 356
- حكم كندن مو به جای چیدن در عمره تمتّع 357
- نیّت تقصیر 357
- تقصیر برای دیگری 358
- حكم ایمان در تقصیر برای دیگری 358
- حكم تقصیر افرادی كه اعمال را مقدم میكنند 358
- آنچه با تقصیر حلال میشود 358
- ترك جهلی تقصیر 359
- ترك سهوی تقصیر 359
- تقصیر با طواف و سعی باطل 359
- فصل دوم: احكام شك و خلل در تقصیر 359
- ترك عمدی تقصیر 359
- ترك تقصیر در عمره مفرده 360
- تقصیر در اثنای سعی 360
- اتیان تقصیر فراموش شده 360
- حكم تقصیر بعد از نماز طواف 361
- شك در صحت تقصیر 361
- پیدا بودن مو هنگام تقصیر بانوان 361
- حكم كفّاره با بطلان تقصیر 362
- 2- خروج از مكه بعد از عمره تمتع 363
- اشاره 363
- فصل سوم: احكام زمان فاصل بین تقصیر و حج 363
- 1- انجام عمره مفرده 363
- خروج بدون حاجت 364
- خروج بدون احرام از مكه و گذر از میقات 365
- گونههای مختلف خروج از مكه 366
- احرام برای عمره تمتّع با احتمال خروج از مكه 366
- اجبار به خروج از حرم 367
- خروج از مكه و عدم خروج از حرم 367
- نحوه تعیین حدّ مكه و حكم غار حرا 368
- جواز خروج از مكه بعد از انجام اعمال منی 368
- خروج از مكه برای نایب 369
- حكم تراشیدن صورت بعد از عمره تمتع 369
- ماشین كردن سر بین عمره تمتع و حج 369
- 3- تراشیدن سر و صورت 369
- 4- عجز از انجام دادن حج بعد از عمره 370
- حصول مرض بعد از عمره تمتع 370
- كسی كه بعد از عمره تمتع نمیتواند حج بجا آورد 372
- اخلاص در نیت احرام حج 376
- اشاره 376
- باب ششم: احكام و شرایط احرام حج 376
- فصل اول: احكام و شرایط احرام حج 376
- استحباب احرام در روز ترویه 376
- 1- كیفیت احرام حج 376
- 2- زمان و مكان احرام حج 376
- اشاره 376
- اشاره 377
- مكان احرام حج 377
- 3- مراحل خروج از احرام حج 377
- محلات جدید مكه 377
- تحلل كسانی كه اعمال را مقدم میكنند 378
- شك در عمره تمتع بعد از احرام حج 379
- فصل دوم: احكام شك و خلل در احرام حج 379
- فراموشی احرام حج 379
- اتحاد جاهل و ناسی در حكم 380
- انجام اعمال مكه بدون احرام توسط معذورین 380
- ترك احرام حج و انجام عمره مفرده 380
- ترك عمدی احرام حج 380
- استحباب بودن شب عرفه در منی 381
- اشاره 381
- فصل سوم: مستحبات احرام حج تا وقوف به عرفات 381
- اشاره 384
- مراد از وقوف 384
- فصل اول: كیفیت و زمان وقوف 384
- باب هفتم: كیفیت و زمان وقوف 384
- زمان وقوف 384
- صعود به جبلالرحمه 385
- وقوف اضطراری عرفات 385
- حدود عرفات و مشعر 385
- جواز تأخیر وقوف از ظهر 385
- ترك وقوف 386
- فصل دوم: احكام خلل در وقوف عرفات 386
- اغما بعد از عرفات 386
- خروج عمدی قبل از غروب 387
- خروج سهوی قبل از غروب 388
- وقت اضطراری عرفات 388
- توجه قلب به جناب اقدس الهی 389
- فصل سوم: مستحبات وقوف به عرفات 389
- اشاره 389
- اهمیت یاد خدا و ذكر اسمای الهی 391
- استحباب دعای عرفه سیدالشهدا و امام زینالعابدین 392
- بودن شب دهم در مشعر 396
- مقدار وقوف 396
- باب هشتم: كیفیت و زمان وقوف مشعر 396
- فصل اول: كیفیت و زمان وقوف مشعر 396
- اشاره 396
- وقت نیت وقوف مشعر 397
- اخلاص در نیت 398
- زمان وقوف و كوچ معذورین 398
- كوچ از مشعر قبل از طلوع آفتاب 398
- اوقات سه گانه وقوف مشعر 399
- زوال عذر پس از درك اضطراری و بازگشت به مشعر 399
- میزان تشخیص معذور بودن برای مشعر 400
- خروج قبل از فجر از مشعر 400
- وقوف اضطراری مشعر 400
- جهل به زمان وقوف اختیاری مشعر 401
- رفتن شب به منی با قصد بازگشت و عدم توفیق 401
- رفتن شب عید به منی و بازگشت قبل از فجر 401
- عدم توقف در مشعر 402
- خطا در تشخیص مكان مشعر 403
- فصل دوم: اقسام درك وقوفین 404
- درك یا ترك هر دو موقف 404
- اشاره 404
- درك اضطراری شب مشعر و اضطراری عرفه 405
- درك اختیاری عرفه با اضطراری شب مشعر 405
- درك اختیاری مشعر با اضطراری عرفات چ 405
- درك اختیاری عرفات با اضطراری مشعر 405
- درك اختیاری یا اضطراری عرفه به تنهائی 406
- درك اضطراری عرفه و اضطراری یومی مشعر 406
- درك اختیاری مشعر 407
- درك اضطراری مشعر به تنهایی 407
- فصل سوم: مستحبات وقوف در مشعر الحرام 408
- اشاره 408
- استحباب جمع آوری سنگرمی از مشعر 409
- استحباب ذكر نعم و تفضلات حضرت حق 409
- باب نهم: ترتیب اعمال منی 412
- فصل اول: ترتیب اعمال منی 412
- حكم خلاف ترتیب 412
- تأخیر قربانی و حكم ترتیب 412
- اشاره 412
- 1- مكان رمی 414
- اشاره 414
- فصل دوم: مكان و زمان رمی 414
- 2- زمان رمی 415
- اشاره 415
- رمی از طبقه دوم 415
- رمی در شب 416
- تأخیر حلق و حلق در شب 417
- رمی در شب عید برای زنها و معذورین 417
- جواز رمی در روز یازدهم با تأخیر ذبح و حلق 417
- فصل سوم: شرایط رمی و سنگ رمی 419
- ریگ بودن 419
- از حرم بودن 419
- سنگریزههای موجود در مشعر 419
- 1- شرایط سنگ رمی 419
- اباحه 420
- عدم اشتراط طهارت در رامی و مرمی 420
- بكر بودن 420
- اشاره 421
- 2- واجبات رمی 421
- نیت و اخلاص 421
- لزوم پرتاب سنگ با دست 421
- عدم كمك شخص و شییء دیگر در اصابت 421
- شرایط رمی و سنگ رمی 422
- پرتاب چند سنگ با هم 422
- رمی هفت سنگ 422
- زیادتر رمی كردن 422
- تدریج در رمی 422
- تكرار با گمان به اصابت 423
- شك در استعمال سنگ 424
- فصل چهارم: احكام شك در رمی و سنگ رمی 424
- شك در حرمی بودن سنگ 424
- شك در عدد رمی 424
- شك در حصی بودن 424
- شك در عدد بعد از انصراف از عمل 424
- انكشاف غلط در رمی در روز عید 425
- عدم اعتبار گمان 425
- شك در رمی بعد از ذبح یا حلق 425
- شك در صحت رمی 425
- فصل پنجم: احكام نیابت در رمی 426
- استنابه در صبح با قدرت در عصر 426
- نیابت در رمی 426
- حصول قدرت بعد از رمی نایب 427
- استحباب رمی در حضور شخص ناتوان 427
- ترك عمدی رمی در روز و مسأله نیابت 428
- كیفیت قضا با انكشاف غلط در رمی روز سابق 428
- فصل ششم: مستحبات رمی جمرات 429
- 1- زمان ذبح 432
- باب دهم: زمان و مكان ذبح 432
- فصل اول: زمان و مكان ذبح 432
- اشاره 432
- اگر ذبح در روز عید انجام نشود 432
- ذبح در شب 433
- حكم تاخیر عمدی و سهوی ذبح 433
- 2- مكان ذبح 434
- قربانی در مسلخ جدید 434
- اشاره 434
- 1- نوع قربانی 435
- فصل دوم: نوع و شرایط قربانی 435
- كفایت گاومیش 435
- اشاره 435
- شركت در هدی 435
- خرید مجموعی گوسفند 436
- ترك ذبح 436
- معاینه با احتمال نقص 436
- آنچه در هدی معتبر است 437
- 2- شرایط قربانی 437
- اشاره 437
- نقص در شاخ 440
- فرض یافت نشدن هدی یا هدی سالم 440
- شكاف و سوراخ گوش 440
- موارد مختلف كشف خلاف یا وفاق در ذبح 441
- فصل سوم: نیابت و استنابه در ذبح 443
- عدم كفایت ذبح برای دیگری بدون توكیل 443
- 1- اذن و توكیل 443
- نیابت دادن به نفر دوم و ذبح نایب اول 443
- واگذاری ذبح به دیگری توسط وكیل 443
- شك نایب در انجام قربانی برای منوبٌعنه 443
- احتمال عدم عمل نایب به شرایط 444
- 2- نیت نایب و احكام شك و خلل 444
- ذبح قربانی دیگران قبل از قربانی خود 444
- نیّت وكیل در قربانی در حج نیابی 444
- نیت ذابح در ذبح قربانی نایب 444
- حكم نیت در هنگام ذبح نایب 444
- اگر وكیل ذبح را فراموش كند 445
- موارد سهو یا جهل نایب 445
- ضامن بودن نایب با اخلال به شرایط 445
- انجام ذبح و حلق و انكشاف عدم رمی نایب 445
- ایمان ذابح 446
- 3- شرایط ذابح 446
- ضمان با واگذاری ذبح موكِّل به غیر واجد شرط 446
- فصل چهارم: تقسیم ذبیحه 447
- فصل پنجم: عدم تمكن بر هدی و احكام صوم بدل 449
- 1- غیر متمكن و حكم آن 449
- اشاره 450
- 2- شرایط روزه بدل از ذبیحه 450
- حرمت روزه در ایام تشریق 450
- ایام تشریق 450
- مكان ذبح كفّاره 451
- فصل ششم: شرایط و محل ذبح كفّاره 451
- حكم اكل از گوشت كفّاره 452
- شرایط گوسفند كفّاره 452
- ذبح كفّاره در محل 452
- مصرف كفّارات 452
- عدم جواز صرف كفّاره در واجب النفقه خود 453
- محل ذبح گوسفند بدل بیتوته 453
- كفایت استنابه 453
- فصل هفتم: بعضی مسایل متفرقه و مستحبات ذبح 454
- اشاره 454
- ذبح با كارد استیل 454
- مقدار لازم استقبال در حال ذبح 454
- قطع سر گوسفند در حال حیات آن 454
- 1- مسایل متفرقه ذبح 454
- خرید ده گوسفند و پرداخت پول نه تا 455
- تهیه قربانی از غیر مخمّس 455
- نجس شدن لباس احرام در هنگام ذبح 455
- 2- مستحبات هدی 456
- نیت حلق و تقصیر 459
- كسانی كه سر آنها مو ندارد 459
- موارد كفایت و عدم كفایت مو 459
- عدم كفایت تراشیدن ریش 459
- عدم كفایت كندن مو 459
- فصل اول: شرایط و كیفیت حلق و تقصیر 459
- باب یازدهم: شرایط و كیفیت حلق و تقصیر 459
- تقصیر بجای حلق و مسأله كفّاره 460
- حكم معذور از حلق 460
- نحوه حلق 461
- تراشیدن سر با ماشین به جای حلق 461
- عدم جواز ماشین كردن قبل از حلق 461
- جواز اكتفا به مقدار كم در تقصیر 462
- عدم جواز جواز كوتاه كردن مو در اثنای حلق 462
- جواز حلق و تقصیر توسط دیگری 462
- عدم جواز حلق دیگری توسط محرم و جواز ناخن گرفتن 463
- فصل دوم: موارد حلق و تقصیر 464
- كسانی كه نباید حلق كنند 464
- اشاره 464
- كسانی كه لازم است حلق كنند (صروره) 464
- كفایت تقصیر برای نایب غیر صروره 464
- تلبید و بافتن مو 465
- علم به خون آمدن سر در اثنای حلق 465
- تقصیر به جای حلق و عدم خروج از احرام 465
- خروج حاجی صبی ممیز از صروره بودن 465
- خنثی 466
- اشاره 467
- موارد حلق در غیر منی و انجام اعمال مترتبه 467
- 1- مكان حلق و تقصیر 467
- فصل سوم: مكان و زمان حلق و تقصیر 467
- 2- زمان حلق و تقصیر 468
- اشاره 468
- حكم حلق و تقصیر در صورت تأخیر رمی 469
- حلق در شب 469
- تأخیر حلق با رجاء تمكن از آن 470
- ترك تقصیر و حلق 471
- فصل چهارم: احكام خلل در حلق و تقصیر 471
- عدم جواز طواف حج و سعی قبل از تقصیر 472
- انجام حلق و انكشاف عدم ذبح نایب 473
- فصل پنجم: خروج از احرام- مستحبات حلق 474
- اشاره 474
- جواز خروج از مكه بعد از انجام اعمال منی 474
- 1- محرماتی كه با حلق و تقصیر حلال میشود 474
- 2- مستحبات حلق 475
- كیفیت اعمال مكه و زمان آن 478
- اشاره 478
- 1- بیان اعمال و زمان انجام آن 478
- فصل اول: وجوب اعمال مكه و موارد تقدیم 478
- باب دوازدهم: وجوب اعمال مكه و موارد تقدیم 478
- جواز خروج با علم به تأخیر و ثبوت كفّاره 479
- ترتیب در اعمال مكه 479
- ترك رمی و بیتوته اعمال مكه 479
- اشاره 480
- 2- موارد جواز تقدیم اعمال مكه 480
- تقدیم شامل استنابه نمیشود 481
- خوف حیض 481
- پیرمردها و پیرزنهای خائف 481
- كشف خلاف 482
- غیر قادر بر اعمال تا آخر ماه 482
- افراد مریض 482
- عدم جواز تقدیم به خاطر ازدحام و مشقت 483
- جواز تقدیم اعمال برای نایب 483
- عدم لزومی بودن تقدیم اعمال مكه 483
- میزان تشخیص عذر برای تقدیم اعمال 484
- صِرف لزوم طواف با تخت، مجوز تقدیم نیست 484
- تقدیم اعمال بدون احرام 484
- لزوم تقدیم همه اعمال 484
- حرمت نساء قبل از طواف نساء 485
- فصل دوم: طواف نساء 485
- 1- وجوب طواف نساء 485
- طواف نساء ركن نیست 485
- عمره تمتع و طواف نساء 486
- نیت نایب در طواف نساء 486
- ترك طواف حج ونساء 487
- ترك سهوی طواف نساء 487
- ترك طواف حج 487
- 2- احكام خلل در طواف حج و نساء 487
- خطا در لفظ طواف نساء 487
- ترك طواف نساء توسط نایب 489
- حكم عقد و فرزنددار شدن با ترك طواف نساء 489
- شك در انجام طواف نساء بعد از مراجعت 489
- 3- احكام خلل در طواف نساءِ عمره مفرده 490
- زمان قضای طواف حج و نساء با فرض بطلان آن 490
- ترك طواف نساء در چند عمره مفرده 490
- اشاره 490
- ترك طواف نساء عمره مفرده و احرام برای عمره تمتع 491
- ترك طواف نساء در عمره مفرده و احرام مجدد 491
- ترك طواف نساء و احرام برای حج افراد 492
- انجام طواف نساء عمره مفرده بدون تقصیر 492
- 4- مستحبات اعمال مكه 492
- نحوه محاسبه نیمهشب 496
- باب سیزدهم: زمان و مكان و كیفیت بیتوته 496
- اشاره 496
- فصل اول: زمان و مكان و كیفیت بیتوته 496
- 1- زمان بیتوته در منی 496
- افرادی كه شب سیزدهم باید بمانند 497
- كفاره ترك بیتوته 497
- اخلاص در نیّت 497
- تأخیر در بیتوته یا تعجیل در خروج 498
- حكم عود به منی بعداز غروب دوازدهم 498
- درك غروب شب سیزدهم بعد از نفر 498
- ثبوت كفّاره با ترك بیتوته 499
- ترك بدون عذر بیتوته در اول شب 499
- بیتوته در غیر منی 500
- حدّ منی 500
- بیتوته در نزدیك منی 500
- 2- مكان بیتوته 500
- اشاره 500
- خطا در معرفی مكان منی 501
- جواز خروج با علم به تأخیر و ثبوت كفّاره 501
- اشاره 502
- 3- افرادی كه بیتوته بر آنها واجب نیست 502
- خواب هنگام عبادت بدل بیتوته 503
- مكان عبادت بدل بیتوته 503
- مقدار عبادت بدل از بیتوته 503
- لزوم كفّاره بر چهار دسته مزبور 504
- فصل دوم: احكام نفر از منی 505
- زمان نفر در روز دوازدهم 505
- عدم لزوم عود در روز دوازدهم 505
- اتحاد حكم مردان و زنان در زمان كوچ 505
- خروج قبل از ظهر با عذر 506
- وقوف دوازدهم واجب نیست كوچ حرام است 506
- عدم وجوب عود قبل از ظهر به منی 506
- باب چهاردهم: وجوب، زمان و مكان رمی 510
- فصل اول: وجوب، زمان و مكان رمی 510
- ترتیب در رمی جمرات 510
- ترك رمی جمرات 510
- 1- وجوب رمی و ترتیب در آن 510
- اشاره 510
- رمی روز سیزدهم 510
- زمان رمی 511
- اشاره 511
- رمی جمره دیگر بعد از اتمام چهار 511
- 2- مكان و زمان رمی و حكم معذورین 511
- رمی در شب بدون عذر 512
- فرق بین رمی روز عید و یازدهم برای زنها 512
- رمی در شب برای معذورین 512
- عدد و شرایط رمی 513
- جواز رمی جمرات در روز یازدهم با تأخیر حلق 513
- 1- موارد استنابه 514
- جواز تعجیل در استنابه 514
- فصل دوم: استنابه و نیابت در رمی 514
- اشاره 514
- جواز استنابه با احتمال حیض و مشقت 515
- عدم لزوم اذن از معذورِ مأیوس 515
- عدم جواز استنابه با امكان رمی بعدازظهر 515
- جواز رمی نیابی قبل از رمی خود 516
- 2- زمان رمی نایب 516
- نایب باید روز رمی كند 516
- جواز استنابه با عدم یأس از خوب شدن 516
- لزوم استنابه كسی كه در روز رمی میكند 516
- فراموشی رمی 517
- 1- ترك رمی و نحوه قضای آن 517
- فصل سوم: احكام خلل و شك در رمی 517
- فراموشی رمی بعضی از جمرات 518
- تقدم قضا بر ادا 518
- زمان قضای رمی در روز 519
- انكشاف خلاف ترتیب و قضای رمی 519
- شك در صحت رمی 519
- شك در رمیِ دیروز 519
- انكشاف غلط در رمی 519
- 2- شك در رمی 519
- نسیان جزئی از رمی و قضای آن 519
- یقین به عدم رمی یك جمره 520
- شك در رمی جمره قبلی 520
- شك در عدد 520
- شك در عدد رمی جمره قبل 520
- از سرگیری رمی 520
- علم اجمالی به عدم رمی یك روز كامل 521
- علم اجمالی به نقص در یكی از جمرات 521
- علم اجمالی به ترك رمی یك روز 521
- تلاوت قرآن در مكه معظمه 523
- فصل چهارم: مستحبات و آداب 523
- استحباب عبادت و نماز در مسجد خیف 523
- تكبیرات مستحب در منی 523
- استحباب بودن ایام تشریق در منی 523
- 1- مستحبات منی 523
- 2- مستحبات مكه معظمه 524
- اشاره 524
- طواف وداع 525
- باب پانزدهم: مصدود 528
- اشاره 528
- فصل اول: مصدود 528
- وظیفه مصدودِ از ورود به مكه 528
- بقای بر احرام بدون اعمال 528
- حكم محبوس 529
- تقاضای پول برای اجازه عبور 529
- وظیفه مصدود واردِ در مكه 529
- خوف عدم وصول 530
- میزان تحقق مصدودیت 530
- فرض تعدّد راه 530
- جواز خروج از احرام با امید رفع عذر 531
- وظیفه مصدود بعد از خروج از احرام 531
- حكم مصدود در حج تبرّعی 532
- ترك وظیفه صدّ 532
- فصل دوم: محصور 533
- حصر در احرام عمره 533
- حصر در احرام حج 534
- محصور و مسأله حلیّت نساء 535
- صدق حصر بر صدمات تصادف 536
- مُحرم نمودن مصدوم در مسجد شجره 536
- تخلّف ذابح 536
- محرمی كه سكته كرده 536
- میزان تحقق حصر 537
- حصول بهبودی بعد از فرستادن هدی یا پول 537
- زمان مواعده ذبح 538
- حصول مانع غیر از مرض 538
- باب شانزدهم: برخی از احكام نماز و روزه 541
- اشاره 541
- فصل اول: برخی از احكام نماز و روزه 541
- حكم عدم اتصال صفوف 541
- 1- احكام نماز جماعت 541
- نماز استدارهای 541
- نماز در پشت بام مسجدالنبی 542
- خواندن عشا بلافاصله بعد از مغرب 542
- لزوم اعاده با عدم احراز شرایط لازم 542
- شبهای مهتابی و جماعت 542
- نماز جماعت در هتل 543
- حكم جماعتی كه در آن آیه سجدهدار میخوانند 543
- سجده بر سنگهای حرمین 544
- 2- احكام سجده 544
- سجده روی فرش 545
- سجده بر پشت دست 546
- لباس پنبه و كتان 546
- نماز عاجز از سجده متعارف 547
- سجده بر حصیر 547
- حكم نوافل در اماكن تخییر 548
- قصد عشره در مكه و كشف خلاف 548
- 3- محدوده تخییر بین قصر و اتمام 548
- 4- قصد عشره 548
- اشاره 548
- قصد عشره و رفتن به عرفات 549
- نماز در عرفات و مشعر و منی 550
- نماز در هواپیما 551
- روزه ماه رمضان و حكم اول ماه 552
- 4- احكام روزه و اعتكاف 552
- روزه در مدینه 552
- اعتكاف در مسجدالحرام 553
- 1- نداشتن سال خمسی 554
- فصل دوم: احكام خمس مربوط به عمره 554
- اشاره 554
- حسابرسی مال و صحت اعمال 555
- احرام و طواف در لباس غیرمخمّس 555
- اگر دهنده پول اهل خمس نباشد 556
- خرید لباس احرام از پول مشكوك الخمس 556
- طواف با پول خمس نداره 556
- تهیه قربانی از غیر مخمّس 557
- 2- سپردههای حج و عمره و خمس آن 557
- فصل سوم: احكام تقلید 559
- عمل بدون تقلید 559
- رجوع قهری احتیاط واجب بدون نیت رجوع 559
- بقاء بر تقلید میّت 560
- وظیفه نایب در تقلید 561
- كراهت برداشتن لقطه حرم 563
- فصل چهارم: لقطه 563
- لقطه بیشتر از درهم 563
- لقطه كمتر از درهم 563
- حكم پول پیدا شده 564
- چند قاعده و مسأله 566
- عدم جواز برداشتن قرآن از مسجدین 566
- شك در عمل سابق 566
- عدم جواز عبور حائض و نفساء از مسجدین 566
- فصل پنجم: احكام مسجد الحرام و مسجد النبی 566
- تیمم جنب برای خروج از مسجد 566
- اعتبار عسر و حرج شخصی 567
- وسواس و احتیاط 567
- مس القاب معصومین بدون وضو 567
- استلام حجرالاسود برای بانوان 568
- جواب سؤال 568
- جواز و عدم جواز ممانعت از اعزام مجدد 568
- یادگیری احكام عمره و حج 568
- كنسرو گوشت و ماهی خارجی 568
مقدمه
مناسك حج، مناسك بندگی و زندگی است، از یك سو چگونه زیستن را به انسان میآموزد و از دیگر سو، چگونه با خدا زیستن را.
حاجیان در سفر الهی و معنوی حج میكوشند خود را به خدا نزدیك كنند، حجابها و موانع قرب به حق را از سر راه بردارند. رنگ خدایی به خود بگیرند و جز رضای او چیزی طلب نكنند.
آنان در این تمرین زیبای عبودیت، ضمن اینكه لذّتها را بر خویشتن حرام كرده، تمرین میكنند كه با همنوعان خویش، زندگی مسالمت آمیز داشته باشند و حتی متعرض امنیت حیوانات و گیاهان نیز نشوند.
نتیجه این اعمال روح بخش، كسب نورانیت، و رهایی از تیرگی گناه و این كه حجگزار در بازگشت، به سوی آلودگیها گرایش پیدا نكند و صفا و نورانیّت خود را حفظ نماید.
عن الصادق علیه السلام:
الحاجّ لا یزال علیه نُورُ الْحَجَ ما لم یُلمَّ بِذَنْب.
شرط نخست دستیابی به این هدف بزرگ، انجام صحیح مناسك حج است، و حجگزار وظیفه دارد كه بر اساس فتاوای مرجع تقلید خود، با این مناسك آشنا شود و عمل خویش را بر آن، منطبق سازد، سپس در گام دوّم، به اسرار و معارفِ هر یك از آنها پی ببرد.
در این راستا روحانیون محترم كاروان كه وظیفه خطیرِ ارشاد زائران به مسائل شرعی را بر دوش دارند، نیازمند مناسكی جامع هستند كه بر اساس آن بتوانند با سهولت فتاوای مراجع معظم تقلید-
______________________________
(1). اصول كافی، ج 4، ص 255