مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 208

22- پوشیدن سر

اشاره

بیست و دوم- پوشاندن سر بر مردان با چیزهای پوششی.

507- بنابر احتیاط واجب از پوشاندن سر به وسیله چیزهای غیر پوششی- مثل گِل و حنا و دوا و پوشال و مانند آن- اجتناب شود.

508- بنابر احتیاط واجب از حمل بار به وسیله سر كه موجب پوشاندن می‌شود، اجتناب شود.

پوشاندن سر با دست‌

509- پوشاندن سر به وسیله اعضای بدن- مانند دست بر سر گذاردن - جایز است، ولی احتیاط در ترك آن است.

510- زیر آب كردن سر، در حال احرام جایز نیست و همچنین است مایع دیگری؛ مثل گلاب و غیر آن.

پوشاندن قسمتی از سر

511- بعض سر، در حكم تمام سر است و نباید پوشیده شود.

______________________________
(1). آیات عظام صافی، گلپایگانی، تبریزی، خویی: محرم نباید سر خود را بپوشاند حتی با گِل و مانند آن.
(2). آیة اللَّه بهجت: احوط و اولی ترك پوشانیدن سر به قسمتی از بدن؛ مثل دست است‌در غیر مواردضرورت عرفیّه یا شرعیّه. اگرچه جواز خالی از وجه نیست. (مناسك شیخ، 25).
(3). آیات عظام خامنه‌ای، سیستانی، وحید و فاضل: برای محرم چه مرد و چه زن.
(4). آیة اللَّه بهجت: محرم نبایستی در آب فرو رود كه سرش زیر آب شود و بنا بر احتیاط در غیر آب از مایعات دیگر (مناسك، مسأله 264).

آیة اللَّه خامنه‌ای: فرو بردن تمام سر در آب برای محرم جایز نیست، و بنابر ظاهر، در این مسأله تفاوتی میان زن و مرد وجود ندارد؛ اما اگر تمام سر را در آب فرو برد، كفاره‌ای بر عهده‌اش نخواهد بود.

آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه خویی: محرم نبایستی در آب فرو رود كه سرش زیر آب برود.

آیة اللَّه سیستانی: برای محرم جایز نیست همه سر خود را در آب فرو برد بلكه بنابر احتیاط در غیر آب هم جایز نیست و فرقی در این حكم بین زن و مرد نیست و منظور از سر در این حكم، همه قسمتی است كه بالاتر از گردن است.

(5). آیات عظام تبریزی، خویی، فاضل: بنابر احتیاط.
(6). آیة اللَّه خامنه‌ای: پوشاندن قسمتی از سر به نحوی كه عرفا مصداق پوشاندن سر باشد،- مانند گذاشتن كلاه كوچك در وسط سر- جایز نیست، اما در غیر این صورت، مانند گذاشتن قرآن و مانند آن بر روی سر و یا خشك كردن تدریجی بخشی از سر، اشكال ندارد، هرچند احوط آن است كه از آن نیز اجتناب نماید.

آیة اللَّه خویی: بردن بعض سر در آب مانعی ندارد. (معتمد العروه، ج 4، ص 221).

آیة اللَّه سیستانی: پوشیدن بعض سر جایز نیست ولی زیر آب بردن بعض سر جایز است.

آیة اللَّه فاضل: بنابر اقوی در تغطیه، لكن در حمل، بنابر احتیاط.

آیة اللَّه مكارم: بنابر احتیاط واجب، ولی ریختن آب بر سر مانعی ندارد.