مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 231

برای اطاعت امر او جلّ جلاله، یا برای ترس از جهنم، یا شوق به رسیدن به بهشت و ثواب، به‌جا آورد.

حكم ریا

570- اگر كسی در انجام طواف یا سایر اعمال عمره و حج ریا كند؛ یعنی عمل خود را خدای ناكرده برای نشان دادن و به رخِ دیگری كشیدن، و خوب جلوه دادن، به‌جا آورد، طواف و هرچه را كه این‌طور به‌جا آورده، باطل است و علاوه بر آن خدای جلیل را هم معصیت نموده است.

571- ریا بعد از اتمام عمل، باعث بطلان عمل نمی‌شود ولی در هر حال، معصیت است.

بطلان عمل با شركت رضای غیر

572- اگر در عملی كه برای خدا می‌آورد، رضای دیگری را هم شریك كند و خالص برای خدا نباشد، عمل او باطل است.

كفایت نیّت قلبی‌

573- به زبان نیاوردن نیت، مسوّغ برای قطع طواف و از سرگیری آن نمی‌شود و اگر از سر گرفت اشكال دارد.

طواف بدون قصد

574- اگر كسی در حال طواف، بدون قصد- مثلًا بخواهد كسی یا چیزی را از زمین بردارد- گامی به طرف جلو بردارد اگر توجه به طواف ندارد، و نمی‌داند كه آیا آن مقدار مسافت را بدون قصد طواف آمده است یا نه، باید آن مقدار را احتیاطاً تدارك كند.

شك در نیّت نیابت در طواف‌

575- اگر شخصی در اثنای طواف شك كند كه آیا طواف را به نیت منوبٌ‌عنه آغاز كرده یا به نیت خودش، احتیاط آن است كه طواف را به نیت منوبٌ‌عنه اتمام كند و پس از نماز آن، طواف و نماز را اعاده كند.

(1)- آیة اللَّه سیستانی: در فرض صدق معیار مذكورِ در حاشیه مسأله 568.

(2)- آیات‌عظام تبریزی، صافی، فاضل، گلپایگانی: با قصد استیناف اشكال ندارد.

آیة اللَّه خویی: با اعتقاد به جواز استیناف مجزی است.

آیة اللَّه سیستانی: صحّت طواف بعید نیست.

آیة اللَّه مكارم: اشكال ندارد.

(3)- آیات عظام بهجت، سیستانی، فاضل: به شك خود اعتنا نكند.

آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه مكارم: اگر قصد طواف ولو اجمالًا داشته باشد كافی است.

(4)- آیة اللَّه بهجت: می‌تواند طواف را به نیت منوبٌ‌عنه تمام كند. (استفتائات جدید)

آیة اللَّه خامنه‌ای: می‌تواند طواف مزبور را به نیّت منوبٌ‌عنه اتمام كرده و پس از نماز آن را با نماز، اعاده كند و می‌تواند آن را رها نموده و طواف را به نیابت از منوب‌عنه از سر بگیرد.

آیة اللَّه سیستانی: باید طواف را به نیت نیابت از سر بگیرد.

آیة اللَّه فاضل: در فرض مذكور به نیّت آنچه نیت كرده آن را اتمام كند و نماز طواف را بخواند. امّا نمی‌تواند به آن اكتفا كند و باید طواف و نماز آن را به نیّت منوبٌ‌عنه اعاده كند.