مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 28

مگر آن كه فروش به این نحو، موجب حرج و مشقت برای او شود.

احتیاج به ملك در آینده‌

46- اگر شخصی ملكی دارد كه از نظر قیمت، برای سفر حج كافی است، ولی صاحب آن اطمینان عرفی دارد كه از كار افتاده خواهد شد و باید از درآمد آن ملك، امرار معاش نماید، و در آن زمان، راه دیگری برای امرار معاش ندارد، مستطیع نشده و فروش آن واجب نیست.

عدم حصول استطاعت با پول مورد نیاز برای منزل‌

47- اگر كسی برای تهیه منزل مسكونیِ مورد نیاز، مالی را بفروشد، با پول آن مستطیع نمی‌شود؛ هرچند پولی كه به‌دست آورده، برای مخارج حج كافی باشد.

تبدیل منزل گران به ارزان، برای حج‌

48- اگر كسی دارای منزل گران قیمتی است كه از شأن او زاید است، و می‌تواند با فروش آن و خرید منزل ارزانترِ مطابق شأنش، به حج برود، با تحقق شرایط دیگر، مستطیع است.

فروش كتاب و ابزار كار برای حج‌

49- كسانی كه كتابهایی دارند كه بدان نیاز ندارند و مبلغ آن در صورت فروش، به اندازه هزینه حج است، با داشتن سایر شرایط، حج بر آنها واجب است؛ و نیز اگر از كتب موقوفه می‌توانند رفع نیاز كنند و كتابهای ملكیِ زاید، به‌قدر حج باشد، حج بر آنها

______________________________
(1). آیات عظام: صافی، گلپایگانی و مكارم: به‌طوری كه در عرف بگویند مستطیع نیست.
(2). آیة اللَّه مكارم: اگر در حال حاضر و پس از بازگشت، زندگی او از طریق دیگر تأمین می‌شود، حج بر او واجب است.
(3). آیة اللَّه مكارم: و قصد تهیه آن را داشته باشد.
(4). آیات عظام بهجت، خویی، سیستانی: در صورتی كه صرف آن پول در راه حج سبب ناراحتی و مشقت در زندگی وی شود، حج بر او واجب نمی‌شود، و چنانچه سبب ناراحتی نشود واجب می‌شود.

آیة اللَّه خامنه‌ای: اگر مكلّف زمین یا جنس دیگری را بفروشد تا با پول آن خانه بخرد، در صورتی كه منزل شخصی جزء نیازهای ضروری او باشد و یا مالكیت آن با موقعیت عرفی او مناسب است، با گرفتن پول زمین مستطیع نمی‌شود هر چند به مقدار مخارج حج و یا مكمّل آن باشد.

(5). آیةاللَّه بهجت: گذشت در مسأله 34. واگر استبدال ضرری یا حرجی باشد لازم نیست (كتاب‌حج، ص 8).

آیة اللَّه خویی، آیة اللَّه سیستانی: اگر فروش خانه سبب حرج و مشقت او نیست حج بر او واجب است.

(6). آیة اللَّه بهجت: به حاشیه مسأله 34 مراجعه شود.

آیة اللَّه خویی: اگر با فروش آنها به حرج نمی‌افتد، حج واجب است. (مناسك، مسأله 22).

(7). آیات عظام فاضل، نوری: و منافات با شأن او نداشته باشد و موجب حرج بر او نباشد.

آیة اللَّه سیستانی: و استفاده از آنها بر او حرجی نباشد. (مناسك عربی، مسأله 24).

آیة اللَّه مكارم: به‌طوری كه هر ساعت نیاز داشته باشد، بدون زحمت در اختیار او قرار بگیرد.