مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 286

3- طواف بدون اختیار و تدارك شوط ناقص‌

تدارك چند قدم‌

726- اگر در طواف خانه خدا، در قسمتی از طواف اشكالی پیش آمد؛ مثل حركت بدون اختیار، همان مقدار باید از سر گرفته شود و شروع از حجرالاسود به قصد طواف اشكال دارد.

مراد از طواف بدون اختیار

727- اگر مقداری از طواف بدون اختیار انجام شود، اعاده آن مقدار، لازم است؛ و اگر در ازدحام طواف با اختیار ممكن نیست، باید در صورت امكان در وقت خلوت انجام شود؛ البته منظور از بی‌اختیار شدن این نیست كه طواف كننده در اثر فشار جمعیت تندتر برود، بلكه اگر قدمها را به اختیار خود برمی‌دارد، ضرر ندارد و طوافش صحیح است.

نقصان در اثر سلب اختیار و نحوه تدارك آن‌

728- اگر مقداری از طواف در اثر ازدحام و مانند آن، پشت به خانه یا بدون اختیار، انجام شود، باید آن مقدار اعاده شود؛ و اگر نمی‌تواند برگردد، می‌تواند همراه با جمعیت بدون قصد طواف حركت نماید تا به محل اعاده برسد و از آنجا طواف را تدارك نماید.

(1)- آیة اللَّه بهجت: اگر بتواند برگردد و از همان جا طوافش را ادامه دهد باید این كار را بكند و گرنه بدون نیّت دور می‌زند تا به محلّی كه بدون اختیار برده شده برسد تا از همانجا به طواف ادامه دهد.

آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه خویی: ولی چنانكه سابقاً گفته شد، مجرّد بردن جمعیت موجب بطلان نمی‌شود مادامی كه سایر شرایط موجود باشد.

آیة اللَّه خامنه‌ای و آیة اللَّه مكارم: سابقاً گفته شد، از اوّل نیّت می‌كند كه خود را در وسط جمعیّت قرار دهد و طواف كند هرچنداو را ببرند، بنابراین اعاده لازم نیست.

آیة اللَّه سیستانی، آیة اللَّه فاضل: به حاشیه مسأله 728 مراجعه شود.

(2)- آیات عظام تبریزی، خامنه‌ای، مكارم: مانند مسأله سابق است.

(3)- آیة اللَّه فاضل: و اگر وقت خلوت پیدا نكند و اعاده نیز مستلزم عسر و حرج باشد به همین مقدار اكتفاكند، و طواف در این فرض صحیح است.

(4)- آیة اللَّه نوری: باید مقداری از طواف كه پشت به خانه بوده اعاده شود.

(5)- آیة اللَّه مكارم: در مورد فشار جمعیّت مثل مسأله سابق است، اما اگر پشت به خانه شود باید آن مقدار را اعاده كند.

(6)- آیةاللَّه سیستانی: همان‌گونه كه گذشت می‌تواند بدون قصد طواف تا حجرالاسود برود و آن شوط را اعاده‌كند ونمی‌تواند بدون قصد طواف برود تاجایی كه طوافش نادرست بوده است و از آنجا اعاده نماید.

آیة اللَّه فاضل: همان گونه كه گذشت می‌تواند بدون قصد طواف تا حجرالاسود برود و آن شوط را اعاده كند.