مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 370

4- عجز از انجام دادن حج بعد از عمره‌

حصول مرض بعد از عمره تمتع‌

933- اگر حج‌گزار بعد از انجام عمره تمتع، مریض شود و نتواند اعمال حج را بجا آورد و به وطن باز گردد، چنانچه سال اوّل استطاعت او بوده، وجوب حج در سال بعد، به دارا بودن استطاعت در آن زمان، بستگی دارد؛ ولی اگر حج بر او مستقر باشد، چنانچه مأیوس از خوب شدن باشد، باید در همان سال با امكان، یا سال بعد، نایب بگیرد؛ و اگر امید بهبودی داشته باشد، نمی‌تواند نایب بگیرد و باید خودش بعد از بهبودی، حج و عمره تمتع را انجام دهد.

934- اگر حج‌گزار پس از انجام عمره تمتع مریض شود وبه تشخیص پزشكان باید به وطن برگردد ونمی‌تواند اعمال حج بجا آورد، یا وقت وقوف گذشته و او را محرم نكرده‌اند، یا محرم

______________________________
(1). آیة اللَّه بهجت: برای حكم استنابه، به مسأله 86 مراجعه شود. و عمره او مفرده می‌شود و احتیاطاً بایدطواف نساء به‌جا آورد (مستفاد از سؤال 136 مناسك).

آیات عظام تبریزی، صافی، گلپایگانی: مگر آن‌كه ثروتمند باشد و مباشرت اعمال را نتواند بكند، پس بنابر احتیاط باید نایب بگیرد.

آیة اللَّه خویی: مگر آن‌كه ثروتمند باشد و مباشرت اعمال را نتواند بكند یا برای او مشقت داشته باشد و امید به بهبودی نداشته باشد كه در این صورت باید برای حج نایب بگیرد. و وجوب نایب گرفتن مانند وجوب حج فوری است. (مناسك، مسأله 63 و قبل از مسأله 151).

آیة اللَّه سیستانی: اگر از انجام حج متمكن نبوده، وظیفه او بنابر احتیاط واجب این بوده است كه عمره تمتع را بدل به عمره مفرده كند و طواف نساء را انجام دهد، و اكنون اگر بازگشت برای او مقدور نیست‌احتیاطاً بایدبرای طواف نساء نایب بگیرد. (مناسك، ذیل مسأله 151 و ملحق مناسك، س 92).

(2). آیة اللَّه فاضل: و اگر نشد سال بعد.
(3). آیة اللَّه مكارم: در همان سال و اگر ممكن نشد در سال‌های بعد.
(4). آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: بنابر احتیاط در این صورت هم نایب بگیرد و اگر بعداً رفع عذر شد و دارای شرایط بود احتیاطاً خودش نیز حج را انجام دهد. (مناسك عربی، ص 32، مسأله 90).