مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 380

در سال بعد اعاده كند. و همچنین است حكم، اگر تلبیه را فراموش نماید.

اتحاد جاهل و ناسی در حكم‌

947- حكم ترك احرام با جهلِ به حكم، با فراموشی آن یكسان است.

ترك عمدی احرام حج‌

948- ترك احرام از روی علم و عمد، تا زمان فوت وقوف عرفات و مشعر، موجب بطلان حج است.

ترك احرام حج و انجام عمره مفرده‌

949- خدمه كاروان و امثال ایشان كه باید در عرفات و منی بدون احرام باشند، می‌توانند از ابتدا برای ورود به مكه، عمره مفرده انجام دهند و در صورت مستطیع نبودن، برای حج محرم نشوند.

افراد مذكور اگر برای حج محرم شدند و در عرفات و منی با لباس مخیط به سر بردند، حج آنها صحیح است ولی باید كفّاره بدهند.

انجام اعمال مكه بدون احرام توسط معذورین‌

950- معذورینی كه اعمال مكه را بر وقوفین مقدم می‌كنند، اگر جهلًا بدون احرام، اعمال مكه را مقدم كردند، كفایت نمی‌كند و باید آن اعمال را با احرام اعاده كنند، یا بعد از وقوفین و اعمال، به‌جا آورند.

(1)- آیة اللَّه سیستانی: و در صورتی كه یادش نیاید و یا حكم را نداند تا بعد از فارغ شدن از اعمال حج، حجّش صحیح است (مناسك حج، مسأله 362).

(2)- آیة اللَّه سیستانی: اگر ترك كند احرام را از روی علم و عمد تا زمان فوت وقوف‌اختیاری عرفات، حجّش باطل است و اگر به مقدار ركن درك كند، حجّش صحیح است گرچه گناه كرده است.

(3)- آیة اللَّه بهجت: البته از مسائل احرام به دست می‌آید كه وقت احرام نباید قصد چنین تخلّفی را داشته باشد.

(4)- آیة اللَّه بهجت: به آن اكتفا نكند و احتیاطاً طواف و نماز و سعی را اعاده كند (مناسك، س 168).

آیة اللَّه مكارم: بنابر احتیاط واجب.