مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 384

باب هفتم: كیفیت و زمان وقوف‌

فصل اول: كیفیت و زمان وقوف‌

اشاره

952- وقوف در عرفات، دومین عملِ واجبِ حج و در روز عرفه، در سرزمین عرفات، انجام می‌شود.

مراد از وقوف‌

953- مراد از وقوف- ركنی آن- مسمّای بودن در عرفات است؛ هرچند خیلی كم باشد، مثل یك دقیقه؛ و شامل تمامیِ مواردِ سواره، پیاده، نشسته، خوابیده، راه رفتن و غیر آن می‌شود.

954- اگر در تمام وقت بیهوش یا خواب باشد، وقوف باطل است.

زمان وقوف‌

955- بودن در عرفات از زوال روز نهم تا غروب شرعی - كه وقت نماز مغرب است- بنابر

(1)- آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: به قدری كه عرفاً بگویند در عرفات توقّف كرده است.

آیة اللَّه مكارم: بهتر است به این مقدار قناعت نكند.

(2)- آیة اللَّه نوری: بدون آن‌كه قبلًا قصد وقوف كرده باشد خواب باشد، وقوف او باطل است.

آیة اللَّه تبریزی: اگر قبل از خواب قصد وقوف كرده، ولو در هنگام وقوف خواب باشد، مانعی ندارد.

آیة اللَّه سیستانی: اگر در اوّل وقت وقوف مثلًا آن را قصد كند و بعد از آن بخوابد یا بیهوش شود، تا آخر وقت كفایت می‌كند و اگر بدون این‌كه قصد وقوف كرده باشد در تمام وقت در حال خواب یا بیهوش باشد وقوف از او حاصل نشده است و امّا اگر قبل از وقت قصد وقوف كرده ولی در تمام وقت خواب یا بیهوش باشد، كفایت این وقوف محلّ اشكال است. (مناسك، مسأله 367).

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: ولی اگر پیش از وقت در عرفات باشد و قصد وقوف كند و به همین قصد بخوابد و اتفاقاً در تمام وقت بیدار نشود صحت وقوف او بعید نیست و اگر بعد از قصد وقوف و دخول وقت بخوابد ضرر ندارد و وقوف او صحیح است. (مناسك فارسی، ص 105، مسأله 146).

آیة اللَّه مكارم: هر گاه قبلًا به عرفات آمده و نیت كرده باشد صحیح است.

(3)- آیة اللَّه سیستانی: تا غروب آفتاب.