مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 387

خروج عمدی قبل از غروب‌

962- اگر وقوف كننده عمداً، پیش از غروب شرعی، از عرفات كوچ كند و از حدود آن بیرون رود، چنانچه نادم شود و برگردد و تا غروب توقف كند، بنابر اقوی، چیزی بر او نیست، لكن احتیاط در كفّاره به یك شتر است؛ و همچنین اگر بدون پشیمان شدن، برای حاجتی بازگردد ولی بعد از رسیدن، با قصد قربت توقف كند، چیزی بر او نیست. و اگر بعد از كوچ، مراجعت نكند، كفاره آن یك شتر است كه باید آن را در راه خداوند در هر جا كه بخواهد، قربانی كند، و احتیاط مستحب آن است كه در مكه قربانی كند؛ و اگر متمكن از قربانی نباشد، هیجده روز روزه بگیرد؛ و احتیاط مستحب آن است كه هیجده روز، پشت سرهم باشد.

(1)- آیة اللَّه نوری: احوط كفاره یك شتر است.

آیة اللَّه بهجت: احوط ثبوت كفاره است در صورت برگشتن نیز (مناسك شیخ ص 61).

آیات عظام تبریزی، خویی، گلپایگانی: در صورتی كه پشیمان شده و برگردد چیزی بر او نیست.

آیة اللَّه خامنه‌ای؛ آیة اللَّه سیستانی: بیرون رفتن از عرفات قبل از غروب آفتاب از روی عمد و با دانستن حكم آن حرام است، ولی حجّ را باطل نمی‌كند، و در صورتی كه دو باره برگردد به عرفات چیزی بر او واجب نیست (مناسك، ص 269).

(2)- آیة اللَّه نوری: احوط كفّاره یك شتر است.

(3)- آیة اللَّه نوری: در راه خدا در روز عید قربانی كند.

(4)- آیات عظام تبریزی، خویی، صافی، گلپایگانی، نوری: باید در منی شتر را قربانی كند.

آیة اللَّه بهجت: ظاهر این است كه در منی باید نحر كند در روز عید (مناسك شیخ، ص 61).

آیة اللَّه خامنه‌ای: بعید نیست عدم تعین ذبح در منی اگر چه احتیاط ذبح در منی است و بنابر احتیاط واجب ذبح باید روز عید باشد.

آیة اللَّه سیستانی: باید در روز عید قربان و احوط آن است كه در منی بكشد نه در مكه.

آیة اللَّه فاضل: طبق حاشیه مسأله 1110 عمل شود.

آیة اللَّه مكارم: در منی و احتیاطاً در روز عید باشد.

(5)- آیة اللَّه سیستانی: و می‌تواند روزه را در مكه یا در راه یا پس از بازگشت به وطن بگیرد.

(6)- آیة اللَّه نوری: احتیاط واجب.

آیة اللَّه بهجت، اظهر عدم وجوب توالی است (مناسك شیخ، ص 61).

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: واجب است.

آیات عظام تبریزی، خویی و مكارم: این احتیاط ترك نشود.