مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 40

به‌جا آورد؛ و همچنین است اگر واهب بگوید: «بین حج و غیر آن مخیّری»؛ ولی اگر اسم حج را نیاورد و فقط مال را به او ببخشد، قبول واجب نیست.

رجوع باذل از بذل‌

72- باذل می‌تواند از بذلش برگردد؛ ولی اگر قبول كننده، در راه حج باشد، باذل باید نفقه بازگشت او را بپردازد؛ و اگر بعد از احرامْ رجوع كند، باید نفقه اتمام حج را نیز بپردازد.

______________________________
(1). آیة اللَّه بهجت: واجب نیست قبول نماید و در صورت قبول، استطاعت بذلیه محقّق است و استطاعت‌مالیّه است در دو صورت بعد. (مناسك، مسأله 43).

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: چنانچه مال كافی برای مؤونه حج باشد و یا به مقداری است كه به ضمیمه اموال خود شخص استطاعت حاصل می‌شود، حج بر او واجب و كافی از حَجّةالاسلام است. (آداب و احكام حج، مسأله 47).

آیة اللَّه نوری: مگر این‌كه در قبول، ذلّت و مهانت برای او باشد كه در این صورت قبول واجب نیست.

(2). آیات عظام تبریزی، خویی، سیستانی: و اگر واهب (بخشنده) اختیار را به انسان بدهد و بگوید می‌خواهی با این مال حج برو و نمی‌خواهی به حج نرو و یا مالی را ببخشد و نامی از حج نبرد، قبولش واجب نیست.
(3). آیة اللَّه مكارم: بلكه قبول واجب است به‌شرط این‌كه به هنگام بازگشت، زندگی او تأمین باشد.
(4). آیة اللَّه بهجت: و بنا بر اظهر، نفقه بازگشت از محلِّ اعلام رجوع كه زاید بر نفقه وطن است، بر باذل است. (مناسك، ص 22، مسأله 51).
(5). آیة اللَّه بهجت: اظهر عدم جواز رجوع است. (مناسك، مسأله 51).

آیة اللَّه تبریزی: باذل ضامن نفقه برگشتن او نیست همانطور كه در صورت رجوع بعد از احرام، نفقه اتمام حج را هم ضامن نمی‌باشد گر چه اتمام بر او واجب است مطلقاً.

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: بعد از احرام احوط ترك رجوع است و نسبت به رجوعِ به عینِ مبذوله، تفصیلی در مناسك عربی موجود است.

آیة اللَّه فاضل: اگر اتمام واجب باشد باید نفقه اتمام حج را نیز بپردازد، امّا وجوب اتمام در این فرض محلّ تأمّل است.

آیة اللَّه مكارم: احتیاط واجب آن است كه بعد از احرام رجوع نكند.

(6). آیة اللَّه خویی: در صورتی كه اتمام آن بر مبذول‌له واجب باشد. و آن در جایی است كه آنچه تا كنون به او بذل شده و او صرف نموده، با ضمیمه به اموال خود موجب استطاعت او باشد.

آیة اللَّه سیستانی: اگر بعد از احرام باذل رجوع كند، مبذول‌له باید حج را تمام كند، اگر بر او حرجی نباشد هر چند فعلًا مستطیع نباشد و باذل ضامن مصرف اتمام حج او و بازگشتش می‌باشد.