مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 41

ارسال به حج بدون تعهد به كار

73- مواردی كه نهاد یا ارگانی، فردی را بدون الزام به كاری، به حج می‌فرستد، با فرض مشروعیّت آن، حج بذلی محسوب می‌شود.

حج روحانی و خدمه كاروان‌

74- خدمه كاروان اگر سایر شرایط استطاعت- از قبیل داشتن وسایل زندگی بالفعل یا بالقوه؛ و رجوع به كفایت، كه بتوانند پس از مراجعت، زندگی خود را به نحو مناسب اداره كنند- را دارا باشند، مستطیع هستند؛ و چنانچه سایر شرایط را ندارند، به مجرّد امكانِ رفتن به حج، مستطیع نمی‌شوند و حج آنان استحبابی است. حكم روحانیّون كاروان نیز همین است؛ ولی اگر بعد از مراجعت از مكه، نیاز به شهریه حوزه دارند، مستطیع نمی‌شوند.

افرادی كه برای ماموریت به حج می‌روند

75- افرادی- مانند پزشكان و مانند آنها- كه به عنوان مأموریت به میقات آمده‌اند و در میقات شرایط استطاعت را دارا هستند، باید حَجّةالاسلام بجا آورند.

افرادی كه با خرج دولت به حج می‌روند

2/ 75- جانبازان و آزادگانی كه با خرج دولت به حج می‌روند، با فرض این كه دولت پول قربانی آنها را بدهد یا ندهد، حج آنها بذلی است یا نه؟

______________________________
(1). آیة اللَّه خویی: در صورتی‌كه ولایت شرعیه بر بذل داشته باشد یا حاكم شرع آن را اجازه نماید.
(2). آیةاللَّه‌خویی: اگرحج موجب تفاوت در زندگی آنان نباشد وجوب آن بعید نیست. (مناسك، مسأله 28).
(3). به تفصیل نظر مراجع ذیل مسأله 76 مراجعه شود.
(4). آیة اللَّه بهجت: باید حَجّةالاسلام بجا آورند، مگر آن‌كه مأموریت به گونه‌ای باشد كه نتوانند به وظائف عمل كنند. (پرسشهای جدید حج، ص 2، س 8).

آیة اللَّه فاضل: مگر این‌كه مأموریت آنها مشروط به عدم احرام برای حجّ تمتّع باشد، یا عمل به مأموریت مانع از انجام اعمال حج باشد كه در این دو صورت حج واجب نیست، بلی اگر مخالفت كردند و حج انجام دادند هر چند مرتكب معصیت شده‌اند ولی حج آنها صحیح است و كفایت از حَجّةالاسلام می‌كند.

(5). آیةاللَّه بهجت: اگر بنحو جائز با خرج دولت آنها را به حج ببرند حج بذلی است و همچنین اگر مخارج حج را به آنها ببخشند و ایشان قبول كنند. [مناسك محشّی 2، 94]

آیة اللَّه خامنه‌ای: اگر مخارج حج او را می‌دهند و یا پول حج را به شرط رفتن به حج به او می‌دهند و هیچ كاری را هم در مقابل آن از او نمی‌خواهند، حج او بذلی است.

آیةاللَّه فاضل: اگر مخارج حج را بدهند و پول قربانی را هم بدهند یا خود جانباز پول قربانی را داشته باشد، حج بذلی است و كفایت از حجةالاسلام می‌كند.

آیة اللَّه مكارم: در صورتی كه دولت پول قربانی آنها را بدهد، یا خود آنها داشته باشند، حج آنها بذلی محسوب می‌شود.