مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 415

با فرضِ صدقِ جمره بر مجموع دیوار، آیا رمی آن قسمت صحیح است؟

رمی از طبقه دوم‌

995- رمی از طبقه دوم جمرات، جایز است.

2- زمان رمی‌

اشاره

996- زمان رمی، از طلوع آفتاب روز عید آغاز، و تا غروب آن ادامه دارد.

آیت اللَّه تبریزی: باید در قسمتی كه در وسط به اندازه جمره سابق است رمی كنند.

آیت اللَّه سیستانی: رمی زائد بر خود جمره مجزی نیست حتی آن چه در منی است.

آیت اللَّه مكارم: اشكال دارد.

آیت اللَّه فاضل: بنابر احتیاط بر قسمتی كه خارج از منی است رمی نكنند.

(2)- آیة اللَّه بهجت: رمی در هر دو طبقه جایز و مكفی است و در مناسك (س 143) می‌فرماید: میزان صدق رمی جمره است ولو از طبقه دوّم باشد حتی اختیاراً كفایت می‌كند.

آیة اللَّه تبریزی: بنابر احتیاط مجزی نیست.

آیة اللَّه خامنه‌ای: اگرچه احتیاط مستحب رمی از مكان متعارف در گذشته است.

آیة اللَّه خویی، آیة اللَّه سیستانی: كفایت نمودن زدن سنگ بر مقداری كه بر ارتفاع جمره افزوده شده، محل اشكال است و احوط آن است كه مقدار سابق را رمی نماید. و اگر متمكن نباشد مقدار زیادی را خودش رمی كند و نایب نیز بگیرد برای زدن به مقدار سابق، و فرقی بین عالم و جاهل و ناسی نیست و مقداری كه در عصر پیامبر و ائمه علیهم السلام بوده است از جهت عرض ظاهراً فرقی با جمره فعلی ندارد و از جهت طول ظاهراً به مقدار یك قامت انسان یا مقدار كمی بیشتر بالاتر از سكوی فعلی است.

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: رمی در طبقه فوقانی خلاف احتیاط است و در طبقه تحتانی جایز است.

آیة اللَّه مكارم: در هنگام ازدحام جمعیت جایز است.

(3)- آیة اللَّه بهجت: وقت رمی بعد از طلوع آفتاب روز عید است تا غروب آن، و اگر فراموش كرد یا ترك كرد عمداً علی الأحوط، تا روز سیزدهم، در روزی كه متذكّر شود بجا آورد با تقدیم قضاء بر اداء، و احتیاط در رعایت طلوع آفتاب است در قضاء ایضاً با عدم عذر مسوّغ رمی در شب در اداء مانند خوف و مرض، و اگر متذكّر نشد یا متذكّر شد بعد از انقضای ایّام تشریق یا ترك كرد عمداً تا آنوقت علی الأحوط، در سال آینده خود یا نایب او، با ترتب نیابت بر عدم حج در سال آینده یا عدم امكان مباشرت، بجا آورند (مناسك شیخ ص 72).

آیة اللَّه فاضل: برای غیر معذورین.