مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 433

ذبح در شب‌

1030- تأخیر ذبح از روز عید عمداً- علی الأحوط - جایز نیست؛ ولی اگر عمداً یا جهلًا یا نسیاناً، تأخیر شد، ذبح در شب كفایت می‌كند.

حكم تاخیر عمدی و سهوی ذبح‌

1031- اگر حج‌گزار قربانی را حتی بدون عذر از روز عید تأخیر بیاندازد، قربانی او صحیح است، ولی باید ترتیبِ با حلق و اعمال مكه را رعایت كند.

(1)- مراجعه شود به مسأله 1028.

آیة اللَّه مكارم: تا روز سیزدهم جایز است.

(2)- آیة اللَّه بهجت: احوط این است كه ذبح در روز عید قربان باشد و در صورتی كه به دلایلی نتواند تا مغرب قربانی كند، بعد از اذان مغرب هم می‌تواند، (مستفاد از مناسك، س 153 و 154).

آیة اللَّه تبریزی: ذبح در شب، بعد از عید، خلاف احتیاط است.

آیة اللَّه خامنه‌ای: اگر به واسطه عذری مثل فراموشی یا غیر آن، ذبح را در روز عید، انجام نداد احتیاط واجب آن است كه در ایام تشریق ذبح كند واگر نشد در بقیه ماه ذی‌حجه.

آیة اللَّه خویی، آیة اللَّه فاضل: ذبح در شب كفایت نمی‌كند مگر برای خائف.

آیة اللَّه سیستانی: و احتیاط واجب این است كه در شب قربانی نكند، حتی شب روزهای تشریق، مگر برای خائف (مناسك فارسی، ص 284).

آیة اللَّه گلپایگانی، آیة اللَّه صافی: ذبح در شب یازدهم بنابر احوط جایز نیست و اگر در روز عید ذبح نكرد، روز یازدهم ذبح نماید.

(3)- آیة اللَّه بهجت: علی الأحوط الأشهر. (مناسك شیخ، ص 78).

آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه خویی: اگر ذبح را عمداً تأخیر بیندازد تا تنگی وقت روز عید كه دیگر نتواند در آن روز ذبح كند، باید حلق یا تقصیر نماید، ولی اعمال مكه را تأخیر بیاندازد.

آیة اللَّه خامنه‌ای: در این صورت بعید نیست وجوب حلق یا تقصیر در روز عید ولی انجام طواف حج قبل از ذبح، محلّ اشكال است.

آیة اللَّه سیستانی: جایز است مقدّم داشتن تقصیر یا حلق بر ذبح ولی احتیاط واجب این است كه پس از تهیه قربانی در مكانی كه ذبح در آن برای او جایز است باشد. ولی تا ذبح نكند مُحل نمی‌شود و تقدیم اعمال مكّه بر حلق یا تقصیر برای كسی كه باید آنها را بعد از وقوفین انجام دهد جایز نیست و اگر كسی از روی علم و عمد مقدم بدارد باید یك گوسفند قربانی كند.

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: باید ترتیب بنابر احتیاط مراعات شود و اگر از روی سهو یا جهل ترتیب مراعات نشد اشكال ندارد ولی احكام مكّه باید بعد از قربانی و حلق یا تقصیر انجام شود. (مناسك عربی، ص 148).

آیة اللَّه مكارم: تأخیر تا روز سیزدهم جایز است.