مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 447

فصل چهارم: تقسیم ذبیحه‌

1082- احتیاط آن است كه ذبیحه را سه قسمت كنند: یك قسمت را هدیه بدهند؛ و یك قسمت را به مؤمنین صدقه بدهند؛ و قدری هم از ذبیحه بخورند؛ ولی هیچ‌یك از این احتیاطها واجب نیست؛ و اگر صدقه را به فقرای كفار بدهد یا آن‌كه تمام ذبیحه را به آنها بدهد، اشكال ندارد و

(1)- آیة اللَّه فاضل: مستحب است كه …

(2)- آیة اللَّه بهجت: احوط آنستكه قدری از ذبیحه بخورند و قدری هدیه دهند و قدری صدقه دهند و لازم‌نیست بنابر اظهر كه مقدار هر یك از هدیه و صدقه ثلث ذبیحه باشد و نیز در خصوص سهم صدقه احوط آنستكه بر مؤمنین بوده باشد و اگر به اختیار خود به غیر مؤمن بدهد احوط ضمان اوست یعنی قیمت قدری از آن را بعنوان صدقه به فقیر می‌دهد و همین احتیاط در سهم هدیه به مثل اتلاف و بیع جاریست و عمل به احتیاط به مثل توسیط فقیر یا استیكال او ممكن است، و در صورت عدم امكان، این تكلیف ساقط است (مناسك شیخ ص 76 ومناسك س 158).

آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه خویی: این احتیاط واجب است ولی نسبت به صدقه انسان می‌تواند از فقیر مؤمن و نسبت به هدیه از مؤمن دیگری ولو از شهر خودش وكالت در قبول و اعراض بگیرد و بعد از ذبح از طرف آنها قبول و قبض كرده و بعد اعراض نماید و در صورتی كه در منی متمكن از تقسیم نیست اخذ وكالت مزبور لازم است و اگر این عمل را با فرض تمكن انجام ندهد بنابر احتیاط واجب ضامن است. (مستفاد از مناسك، مسأله 404).

آیة اللَّه سیستانی، در دو قسم اول با متن موافق هستند و اما در قسم سوم می‌فرمایند: بنابر احتیاط واجب آن را به فقرای مسلمانان صدقه دهد. و اگر صدقه دادن ممكن نباشد یا موجب مشقّت و زحمت زیادی شود وجوب آن ساقط می‌شود و رساندن آن به خود فقیر لازم نیست بلكه كفایت می‌كند به وكیل او داده شود اگر چه وكیل خود قربانی كننده باشد آنگاه وكیل بر حسب اجازه موكّل در آن تصرّف می‌كند به هدیه دادن یا فروش یا اعراض از آن و یا غیر اینها (مناسك مصرف قربانی حج تمتّع، ص 294).

آیة اللَّه صافی، آیة اللَّه گلپایگانی: واجب است كه قدری از قربانی را خودش بخورد و قدری را هدیه دهد و مقداری را به فقیر مؤمن صدقه بدهد، و احتیاط آن است كه هدیه را هم به مؤمن بدهد و این‌كه هریك از صدقه و هدیه كمتر از ثلث قربانی نباشد و در هدیّه فقر شرط نیست.

مناسك حج با حواشی مراجع تقلید (1387)؛؛ ص455

آیة اللَّه مكارم: تقسیم ذبیحه به سه قسمت واجب نیست ولی واجب است كه قسمتی از آن را به فقراء بدهند.