مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 481

خوف حیض‌

اول- زنهایی كه خوف دارند كه هنگام اعمال مكه، حایض یا نفساء شوند و تا زمانی كه در مكه هستند، پاك نشوند.

تقدیم شامل استنابه نمی‌شود

1176- اگر زنی با خوف حیض، اعمال مكه را مقدم نماید ولی بعد از سعی، حایض شود، نمی‌تواند با نایب گرفتن برای طواف نساء، اعمال مكه را مقدم نماید؛ (چون تقدیم اعمال مكه، برای كسی است كه خودش اعمال را انجام می‌دهد و شامل استنابه نمی‌شود) و احتیاط آن است كه اكتفا به آنچه مقدم داشته هم نكند.

پیرمردها و پیرزنهای خائف‌

دوم- افراد پیر كه روز عید به بعد، به خاطر ازدحام، از طواف، یا از برگشتن به مكه عاجز باشند.

(1)- آیة اللَّه تبریزی، آیة اللَّه خویی: اگر به جهت خوف از حیض، اعمال حج را مقدّم كرده، اعاده طواف حج لازم نیست لكن بنا بر احتیاط واجب باید سعی را اعاده كند و باید طواف نساء هم بعد از وقوفین و اعمال حج باشد.

آیة اللَّه سیستانی: آنچه مقدم داشته كافی است و طواف نساء را پس از اعمال روز عید انجام دهد و اگر نتوانست تكلیف ساقط است ولی احتیاط آن است كه نایب بگیرد.

آیة اللَّه فاضل: یعنی با فرض این كه زن نتوانسته همه اعمال حج را قبل از وقوفین انجام بدهد، احتیاط این است كه بعد از پاك شدن مجدداً همه اعمال بعد از منی را اعاده كند.

(2)- آیة اللَّه فاضل: و نتواند صبر كند تا ازدحام تمام شود یا صبر كردن مستلزم عسر و حرج باشد.

(3)- آیة اللَّه خویی: كلمه مریض در مناسكی كه متن معتمدالعروه است ذكر شده و در معتمد العروه، ج 5، ص 344 آمده است: «انما یجوز تقدیم الطواف للعاجز، كالشیخ الكبیر والمریض والمرأة التی تخاف الحیض».

آیة اللَّه سیستانی: مناط عسر است نه عجز.