مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 506

منی برگردد اگرچه رفتن او به مكه قبل از ظهر، جایز نیست. 1238- كسانی كه از رَمْی در روز معذورند و می‌توانند شب دوازدهم برای روز دوازدهم رمی كنند، می‌توانند بعد از مَبیتِ واجب خارج شوند و لازم نیست تا ظهر روز دوازدهم صبر كنند.

خروج قبل از ظهر با عذر

1239- افرادی كه به خاطر ندانستن مسأله، قبل از ظهر از منی خارج شوند، یا مثلا از جهت تعجیل مسؤولین كاروان امكان ماندن تا بعدازظهر برایشان نباشد، چیزی بر آنها نیست.

وقوف دوازدهم واجب نیست كوچ حرام است‌

1240- وقوف در روز دوازدهم واجب نیست و آنچه واجب است كوچ نكردن قبل از زوال است؛ پس خدمه كاروان و همراهان معذورینِ از رمی در روز كه با آنها به مكه می‌روند، می‌توانند بعد از نصف شب از منی خارج شوند و روز دوازدهم- ولو بعد از ظهر - برای رمی، به منی بازگردند؛ و اگر قبل از ظهر آمدند، بعد از ظهر كوچ نمایند؛ و در هر صورت رمی شب، برای آنها كافی نیست.

عدم وجوب عود قبل از ظهر به منی‌

1241- كسی كه شب دوازدهم، بعد از نصف شب، از منی خارج و به مكه می‌رود، لازم نیست قبل از ظهر به منی بیاید، هرچند اگر قبل از ظهر بیاید نمی‌تواند قبل از ظهر كوچ كند.

(1)- آیة اللَّه سیستانی: اگر در منی متعلقاتی؛ از قبیل رحل و اثاث بجا گذارد كه مستلزم برگشتن باشد، می‌تواند پس از رمی و پیش از ظهر از منی بیرون رود و در این صورت باید به منی برگردد؛ چه پیش از ظهر و چه بعد از ظهر و قبل از غروب یا روز بعد كوچ كند و اگر متعلقاتی ندارد بنابر احتیاط جایز نیست پیش از ظهر خارج شود گرچه نیت برگشتن داشته باشد و اگر خارج شد به احتیاط واجب باید برای نفر باز گردد چه پیش از ظهر چه بعد از آن.

(2)- به مسأله 1236 و 1237 مراجعه شود.

آیة اللَّه بهجت: لازم است برای نَفْر بعد از ظهر به منی برگردد علی الأحوط. (مناسك، مسأله 243).

آیة اللَّه فاضل: در صورتی كه از رمی در روز و ماندن تا بعد از ظهر دوازهم عذر داشته باشد، والّا باید صبر كنند و بعد از ظهر با مردم كوچ نمایند.

آیة اللَّه مكارم: احتیاط واجب صبر كردن است.

(3)- آیة اللَّه فاضل: از رمی در روز دوازدهم و ماندن تا بعد از ظهر.

(4)- آیة اللَّه فاضل: بنابر احتیاط قبل از ظهر برگردند.

(5)- آیة اللَّه فاضل: بنابر احتیاط، لازم است قبل از ظهر بیاید.