مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 52

اداره‌ای كه در آن مشغول به كار است، به وی اجازه ماندن تا ایام حج را نمی‌دهد، و باید به ایران برگردد، آیا باید بماند و حَجةالاسلام بجا آورد و یا با منع اداری استطاعت برای او حاصل نیست، و در صورتی كه با اصرار و درخواست و گرفتن مرخصی بدون حقوق به وی اجازه می‌دهند، آیا واجب است اقدام كند و تا ایام حج بماند و حَجّةالإسلام بجا آورد یا واجب نیست؟

ثبت نام برای حج‌

حكم ثبت نام برای حج و موارد گوناگون آن در مسایل 7 الی تا 10 گذشت.

موارد خروج از استطاعت و نیاز به پول‌

اشاره

93- كسی كه از جهت مالی استطاعت دارد ولی از جهت صحت بدن، یا باز بودن راه، مستطیع نیست، می‌تواند در مال تصرّف كند و خود را از استطاعت مالی خارج كند؛ ولی اگر از آن

______________________________
(1). آیة الله بهجت: اگر وقت كوچ برای حج رسیده منع اداری میزان نیست بلكه وقوع در عسر و حرج فعلی یا آتی میزان است

آیة الله فاضل: اگر ماندن تا ایام حج موجب بیكار شدن او می‌شود، رجوع به كفایت ندارد و حج بر او واجب نیست، اما اگر موجب بیكار شدن نمی‌شود و اگر مرخصی بدون حقوق بگیرد از نظر معیشتی با مشكل برخورد نمی‌كند واجب است بماند و حج خود را انجام دهد.

(2). آیة الله تبریزی: اگر می‌داند در همان سال سایر شرایط استطاعت حاصل می‌شود، حفظ استطاعت مالی لازم است، بلكه در غیر این صورت هم بنابر احتیاط واجب، حفظ استطاعت لازم است، و اگر اطمینان به زوال عذر تا آخر عمر ندارد، بنابر احتیاط در همان سال نایب بگیرد و چنانچه عذرش زایل شد و استطاعت مالی باقی بود بنابر احتیاط دوباره خودش حج بجا آورد

آیة الله صافی، آیة الله گلپایگانی: اگر از جهت مالی قدرت دارد و از جهت صحت بدن استطاعت ندارد و امید خوب شدن ندارد واجب است نایب بگیرد، بلكه احوط نایب گرفتن است برای كسی كه امید خوب شدن دارد، پس اگر رفع عذر شد، خودش نیز به حج برود، مگر این كه پس از رفع عذر استطاعت مالی نداشته باشد. (مجمع المسائل، ج 1، مسأله 18 ص 431).

(3). آیة الله خویی: اگر دارا و ثروتمند است و توانایی مباشرت اعمال حج را ندارد یا دشوار و با مشقت است باید نایب بگیرد. و وجوب نایب گرفتن، مانند وجوب حج فوری است. (مناسك، مسأله 63

آیة الله سیستانی: كسی كه تمكن مالی دارد ولی توانایی مباشرت حج را ندارد و امید این كه بتواند در آینده انجام دهد ندارد، واجب است نایب بگیرد و اگر مباشرت برای حرج و مشقت داشته باشد، می‌تواند نایب بگیرد، گرچه مباشرت افضل است و به هر حال همچنان كه وجوب مباشرت فوری است، وجوب استنا به نیز فوری است.

آیة الله مكارم: یعنی در موقع حج استطاعت بدنی و باز بودن راه را ندارد.

(4). آیة اللَّه بهجت: در صورتی كه موضوع وجوب استنابه، كه یأس از رفع مانع است، محقّق نشده باشد. (كتاب حج، ص 18 و 19)

آیة اللَّه گلپایگانی: بلی اگر علم داشته باشد كه در آن سال متمكّن از رفتن به حج است، جواز مصرف كردن وجه در غیر حج (خصوصاً در اوان خروج مردم برای حج) مشكل است، و اگر استطاعت مالی بعد از استطاعت طریقی حاصل شده باشد، تصرف در آن مال در زمانی كه مردم آماده برای حج می‌شوند جایز نیست. (آداب و احكام حج، مسأله 37).

آیة اللَّه خامنه‌ای: در مورد نظر ایشان به حاشیه مسأله بعد مراجعه شود.