مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 58

اگر وصی یا وارث، در استیجار برای حج میت، اهمال و تأخیر كنند تا تركه از بین برود، ضامن می‌باشند.

میزان استقرار حج بر میت‌

100- چنانچه شخصی فوت كند و در حال حیات، خرج عیال و رفت و برگشت به حج را داشته؛ و در برگشتن هم، درآمد لایقِ به حال خود و خانواده را داشته و می‌توانسته به مكّه برود و تأخیر انداخته، مستطیع بوده و چنانچه وصیت نكرده، حج از اصل تركه خارج می‌گردد.

فوت حج‌گزار بعد از احرام و سقوط حج‌

101- اگر حج‌گزار بعد از احرام و دخول حرم فوت كند، حج از او ساقط می‌شود؛ و اگر قبل از دخول حرم فوت نماید، چنانچه سال اول استطاعت او بوده، حج بر وی واجب نشده است.

حق ورثه با امكان فروش فیش میت به قیمت بازار

102- اگر فروش فیش حج متوفی به مبلغی ممكن باشد كه به كمتر از آن مبلغ، بتوان برای حج میت نایب گرفت، آیا می‌توان از آن فیش برای رفتن به حج استفاده كرد، در حالی كه مازاد قیمت آن،

______________________________
(1). آیة اللَّه بهجت: یعنی و نفقه عیالاتش در نبود او.
(2). آیة اللَّه بهجت: و اگر نمی‌توانسته ولی می‌توانسته استنابه كند، حكم آن در مسأله 86 گذشت و نیز برای «مراد از رجوع به كفایت» به مسأله 76 مراجعه شود.

آیة اللَّه خویی: بلكه اگر دارا و ثروتمند بوده و توانایی مباشرت اعمال حج را نداشته یا دشوار و با مشقت بوده و در نایب گرفتن تأخیر كرده حج بر ذمه‌اش می‌باشد مگر این‌كه احتمال داده شود در حال حیات در مورد استطاعت خود غافل قاصر بوده كه در این صورت لازم نیست برای او حج بجا آورند.

آیة اللَّه سیستانی: بلكه اگر تمكن مالی داشته و توانایی مباشرت اعمال حج را نداشته یا دشوار و با مشقّت بوده و در نایب گرفتن تأخیر كرده است حج بر ذمّه‌اش می‌باشد (مناسك، مسأله 63).

(3). آیة اللَّه تبریزی: و همچنین بنابر احتیاط اگر ثروتمند بوده و توانایی مباشرت اعمال حج را نداشته یا دشوار بوده و در نایب گرفتن تأخیر كرده، حج بر ذمه‌اش می‌باشد.
(4). آیة اللَّه سیستانی: به مسأله 158 مراجعه شود.

آیة اللَّه مكارم: اگر بعد از احرام فوت كند حج از او ساقط است. خواه در حرم فوت كرده باشد و یا در خارج حرم.

(5). آیة اللَّه بهجت: یعنی سال اول استطاعت شرعیه نه فقط مالیّه.

آیة اللَّه خویی: بلكه در این فرض حتی اگر حج بر ذمّه‌اش مستقر نبوده ولی قبل از احرام یا دخول حرم بمیرد، ظاهراً قضا از او واجب شود.