مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 71

است، برای كسی كه وظیفه او حج تمتع است، صحیح نیست؛ بلی اگر در سعه وقت او را اجیر نماید، سپس وقت ضیق شود، باید به حج افراد عدول كند، ولی بنابر احتیاط، از منوبٌ‌عنه، مجزی نیست.

حكم شرط استنابه در محل عذر

128- معذور نمی‌تواند نایب شود ولو شرط كند كه مثلًا برای طواف نساء یا یك عمل دیگری كه نیابت بردار است نایب بگیرد؛ بلی عذر در ذبح، مانع ندارد و شرط هم لازم نیست.

استنابه در عمل مورد عذر

129- معذور نمی‌تواند با استنابه در اعمالِ مورد عذر، نیابت خود را تصحیح كند و باید پول

______________________________
(1). آیة اللَّه بهجت: از منوبٌ‌عنه مجزی است. در صورتی كه نیابت بر فراغ ذمّه او باشد.

آیة اللَّه خامنه‌ای: كفایت از حج تمتع می‌كند و مستحق اجرت هم هست.

آیة اللَّه خویی، آیة اللَّه سیستانی: ذمه منوبٌ‌عنه بری‌ء می‌شود ولی در صورتی كه اجاره بر اعمال عمره و حج تمتّع بوده، اجیر استحقاق اجرت را نخواهد داشت، بلی اگر اجاره بر تفریغ ذمّه منوبٌ‌عنه بوده مستحق اجرت خواهد بود. (مناسك، مسأله 125).

آیات عظام صافی، گلپایگانی، نوری: از منوبٌ‌عنه مجزی است.

(2). آیة اللَّه فاضل: در حج واجب.
(3). آیة اللَّه بهجت: بنابر احتیاط نمی‌تواند قبول كند.

آیات عظام تبریزی، صافی، گلپایگانی: نیابت او محلّ اشكال است.

آیة اللَّه خویی: بنابر احتیاط نیابت او مجزی نیست. (در خصوص طواف نساء فتوای ایشان در دست نیست).

آیة اللَّه سیستانی: در عملی مانند طواف نساء، كه صحّت حج بر آن متوقف نیست، اگر از ابتدا هم عذر او معلوم باشد نیابت صحیح است.

آیة اللَّه فاضل: معذور نباید نیابت كند و شرط اجازه در استنابه صحیح نیست مگر درقربانی كه آن هم نیاز به شرط ندارد و اگر شرط كنند استیجار صحیح است لیكن شرط قابل عمل نیست.

(4). آیة اللَّه بهجت: اگر بدون توجه محرم شده، احتیاطاً در موارد عذر نایب بگیرد تا عمل را صحیحاً به‌جاآورد و خود نیز آن عمل را انجام دهد نیابتش صحیح است هر چند از اوّل نمی‌توانسته نایب شود و امّا قبل از احرام پس با احراز رضایت منوب عنه حج میقاتی برای او بدهد چون اطلاق اجاره قید مباشرت را بر می‌دارد (مناسك، س 106 و 17).

آیة اللَّه تبریزی: نیابت معذور در حج واجب اشكال دارد.

آیة اللَّه خویی: نیابت معذور اشكال دارد.

آیة اللَّه سیستانی: اگر عذر بعداً پیش آمده است نایب گرفتن جایز است و همچنین در مواردی كه تفصیل آن در حاشیه مسأله 117 به بعد گذشت.

آیة اللَّه صافی: به 117 به بعد مراجعه شود.

آیة اللَّه گلپایگانی، آیة اللَّه مكارم: بنابر احتیاط.