مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 75

مستنیب یا منوبٌ‌عنه، معذور بودن او را در وقت نیابت بدانند یا نه، و كفایت از حَجّةالاسلام نمی‌كند.

خروج از مكه بین عمره و حج و مسأله نیابت‌

135- كسی كه از طرف دیگری در حج نایب است، و بین عمره تمتع و حج تمتع از شهر مكه بیرون رفته، آیا ضرری به نیابت او می‌زند یا نه؟

2- شرایط منوبٌ‌عنه‌

اشاره

136- در منوبٌ‌عنه اموری شرط است:

1- اسلام. 2- در حج واجب، شرط است كه منوبٌ‌عنه، فوت شده باشد، یا اگر زنده است، حج بر او مستقرّ شده و خودش به خاطر مرضی كه امید خوب شدن آن نیست، یا از جهت پیری، نتواند به حج برود.

این شرط، در حج استحبابی نیست.

موارد صحت نیابت از طرف زنده‌

137- انجام دادن حج نیابی از طرف حیّ، صحیح نیست؛ مگر در صورتی كه وی از جهت

______________________________
(1). آیةاللَّه بهجت و آیة اللَّه صافی: ضرر به نیابت نمی‌زند.

آیة اللَّه خامنه‌ای: خروج ولو غیرمجاز مضر به صحت نیابت و حج نیست.

آیة اللَّه فاضل: اگر در همان ماهی كه عمره تمتع انجام داده است برود و بازگردد اشكالی ندارد ولی اگر در ماه بعد برگردد عمره سابق باطل شده است و باید مجدداً برای حج تمتع عمره تمتع انجام دهد.

آیة اللَّه تبریزی و آیة اللَّه نوری: كار حرامی انجام داده ولی به نیابت او ضرری نمی‌زند.

آیة اللَّه مكارم: چنانچه به وظیفه‌اش عمل كند به نیابت او ضرری نمی‌زند.

آیة اللَّه سیستانی: فرقی بین نایب و غیر آن در حكم مذكور در پاسخ قبل نیست.

(2). آیةاللَّه‌بهجت: نیابت از كافر به احتمال حصول تخفیف عذاب، محلّ تأمّل است. (مناسك، مسأله 106).

آیةاللَّه فاضل: در منوبٌ‌عنه، اسلام وایمان‌شرطاست، پس‌حج به نیابت كافر و مخالف صحیح نیست.

(3). آیة اللَّه بهجت: به مسأله 86 مراجعه شود.

تفصیل این مسأله در ذیل مسأله 93 گذشت.

(4). آیة اللَّه بهجت: مگر در صورتی كه از غیرِ جهتِ مال، استطاعت نداشته باشد؛ بطوری‌كه مباشرت مقدوراو نباشد و تفصیل صور آن در مسأله 86 گذشت.