مناسک حج : مطابق با فتاوای حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره) و مراجع معظم تقلید صفحه 79

فصل سوم: احكام نیابت‌

1- لزوم اذن یا توكیل‌

146- استنابه از حیّ، باید توسط خود او، یا با وكالت از طرف وی صورت گیرد؛ پس اگر- مثلًا- فرزندی بدون اطلاع پدر، برای وی استنابه نماید- هرچند اختیار مال او را هم داشته باشد- كفایت نمی‌كند؛ و حتی اگر در این فرض، هزینه اجیر را از مال خودش پرداخت نماید، كافی از استنابه نیست.

147- نیابت و تبرّع از طرف مجنون، حتی اگر حج بر او مستقر شده باشد، صحیح نیست.

______________________________
(1). آیة اللَّه بهجت: چنانچه احراز رضایت شود و شاهد حال هم بر رضایت بود؛ به‌طوری‌كه اگر او بفهمدراضی است، نیابت صحیح است با مراعات سایر جهات (مستفاد از س 157 و 17).
(2). آیات عظام فاضل، نوری: مگر وكالت مطلقه از پدر داشته باشد.

آیة اللَّه بهجت: با احراز رضایت پدر اشكال ندارد و تبرّع از حیّ در حج واجب، با عدم قدرت او، اظهر جواز آن است وبااذن باشد احوط است در تفریغ ذمّه. (كتاب حج، ص 45 و مناسك مستفاد از س 17 و 157).

آیة اللَّه سیستانی: اگر اختیارات او شامل نایب گرفتن در حج هم بوده كافی است وگرنه عمل نایب كافی نیست مگر این‌كه قبل از احرام، پدر مطلع شود و موافقت نماید. (ملحق مناسك، س 40).

آیة اللَّه گلپایگانی: اجیر گرفتن برای پدر از مال او بدون اطّلاع پدر صحیح نیست بلی در صورتی كه مبلغ اجاره را از مال خود تبرّعاً بپردازد در فرض مذكور اگر پدر عاجز از انجام حجّ باشد مانعی ندارد و مجزی از حَجّةالاسلام پدر می‌باشد.

(3). آیة اللَّه بهجت: به ذیل مسأله 136 تا 141 مراجعه شود.

آیة اللَّه سیستانی: باید پس از مرگ برای او نایب بگیرند.

آیة اللَّه فاضل و آیة اللَّه مكارم: اگر امید به بهبودی او نباشد گرفتن نایب برای او مانعی ندارد.

آیة اللَّه نوری: فقط حاكم شرع می‌تواند برای او نایب بگیرد.