منتخب مناسک حج( سال 1387) صفحه 27

است باید کفاره بدهد. (1) 1

[47 س]- آیا استظلال فقط مربوط به سقف می‌باشد یا شامل سایه حاصل از دیوار ماشین هم می‌شود؟

ج- شامل نمی‌شود. (2) 2

[48 س]- در شهر مکه تونل‌هایی احداث کرده‌اند که طولش بیش از 1500 قدم می‌باشد آیا بعد از احرام حج می‌شود داخل آن با اتومبیل سفر کرد، با علم به اینکه مسقف است؟

ج- مانع ندارد، بلی اگر خودش آن راه را اختیار کند و از زیر آن سقف برود اشکال دارد. (3) 3

[49 س]- آیا محرم به محض وصول به مکه می‌تواند استظلال نماید و یا بایستی به منزل برسد و بعد از اتخاذ منزل جایز است؟

ج- مکه منزل است و با رسیدن به آن استظلال مانع ندارد. (4) 4

1- - آیة آیه‌الله بهجت: در صورت توجه و نیز عدم جهل به مسأله، بنابراین د ر غافل و جاهل کفاره نیست.

آیة الله تبریزی، آیة الله خویی: اگر از روی اظطرار باشد ظاهرا کفاره ندارد.

آیة الله خامنه‌ای: بنابر احتیاط کفاره بدهد.

آیة الله سیستانی: اگر از روی ضرورت باشد کفاره ندارد و در غیر اینصورت بنابر احتیاط یک گوسفند کفاره دارد.

2- - به مسأله 36 مراجعه شود.

3- - آیات عظام اراکی، خامنه‌ای: تبریزی، سیستانی، فاضل، نوری: اشکال ندارد.

آیة الله بهجت: اشکال ندارد.

آیة الله مکارم: در این صورت هم مانعی ندارد.

آیة الله گلپایگانی: احتیاط آن است که به اختیار خود، در روز از آن تونل هایی که صدق رفت و آمد در منزل نمی کند نرود.

4- - آیة آیه‌الله تبریزی، آیة آیه‌الله سیستانی: چنانکه در مسأله 44 گذشت بعد از رسیدن به مکّه هم بنا بر احتیاط نمی‌تواند در حال حرکت برای خود سایبان درست کند؛ مثل این‌که چتر بردارد یا سوار ماشین مسقف شود، بلی رفتن زیر سایه ثابت مانعی ندارد.

آیة آیه‌الله خویی: بنابر احتیاط، استظلال نکند تا دخول مکّه متقین سابق.