منتخب مناسک حج( سال 1387) صفحه 5

[4 م]- اگر غیر مستطیع، مصارف حج را قرض کند، مستطیع نمی‌شود، هر چند بتواند بعداً به سهولت قرض را ادا کند (1) 1 و اگر با آن حج به‌جا آورد از حَجة الاسلام کفایت نمی‌کند. (2) 2

[5 م]- کسی که از جهت مالی مستطیع است و از جهت صحت بدن (3) 3

1- . آیة آیه‌الله خامنه‌ای: در خصوص قید پرداخت قرض به سهولت نظر ایشان یافت نشد.
2- . آیة آیه‌الله بهجت: قرض گرفتن برای حج تحصیل استطاعت است و واجب نیست. مگر آنکه مالی داشته باشد بالفعل که می‌تواند پس از حج با فروش و استبدال آن ادای دین کند که در این صورت قرض گرفتن واجب است با عدم تمکن از فروش آن قبل از حج و اگر مالی که با آن ادای دین می‌نماید بعد از حج تحصیل می‌شود، پس در وجوب حج فعلًا تأمّل است.

آیة آیه‌الله تبریزی: هرگاه کسی مقداری پول قرض کند که آن پول به‌مقدار مخارج حج باشد و در وقت قرض کردن مالی داشته باشد که بتواند با آن قرض خود را ادا کند ولی فعلًا نمی‌تواند آن را بفروشد یا در آن تصرّف کند حج بر او واجب خواهد بود.

آیات عظام خویی، صافی، فاضل، گلپایگانی: هرگاه کسی مقداری پول قرض کند که آن پول به مقدار مخارج حج باشد، و قدرت پرداخت آن را بدون مشقّت بعد از آن داشته باشد، حج بر او واجب خواهد بود.

آیة آیه‌الله سیستانی: مگر آن‌که وقت پرداخت قرض آنقدر دور باشد که اصلًا عقلا به آن توجه نکنند، که در این صورت حجّ بر او واجب خواهد شد.

3- . آیة آیه‌الله تبریزی: اگر می‌داند در همان سال سایر شرایط استطاعت حاصل می‌شود، حفظ استطاعت مالی لازم است وگرنه لزوم ندارد و اگر اطمینان به زوال عذر تا آخر عمر ندارد، بنابر احتیاط در همان سال نایب بگیرد و چنانچه عذرش زایل شد و استطاعت مالی باقی بود بنابر احتیاط دوباره خودش حج بجا آورد.

آیة آیه‌الله صافی، آیة آیه‌الله گلپایگانی: اگر از جهت مالی قدرت دارد و از جهت صحّت بدن استطاعت ندارد و امید خوب شدن ندارد واجب است نایب بگیرد، بلکه احوط نایب گرفتن است برای کسی که امید خوب شدن دارد، پس اگر رفع عذر شد، خودش نیز به‌حج برود، مگراینکه پس‌ازرفع عذراستطاعت مالی‌نداشته باشد.