حج و عمره صفحه 122

در غیر دروغ گفتن احتیاط کفاره گوسفندی را لازم دانسته 1 _ سرمه (اگر عمدباشد) به قصد زینت به سیاهی یا رنگ دیگر و سرمه به سیاهی ولو بدون قصد زینت 2 _ نگاه کردن در آینه 3 _ پوشیدن چکمه و جوراب و مطلق زینت (و اطعام فقیر را در روغن مالی از روی جهل لازم دانسته)4 _ (استعمال روغن و روغن مالی را) 5 _  و پوشیدن سلاح، و احتیاط ضرر ندارد ولی دلیل آن روشن نیست.

و ممکن است نظر ایشان در احتیاط مطلقاً به همان روایت علی بن جعفر که از برادرش امام کاظم(علیه السلام) که در قرب الاسناد آمده باشد که سابقاً از جهاتی آن را اشکال کردیم و در خصوص پوشیدن چکمه احتمال دارد که از باب لباس دوخته در آن کفاره گفت و در خصوص پوشیدن سلاح نیز مفهوم روایت صحیح حلبی از امام پنجم(علیه السلام) درباره محرم، هر آنگاه از دشمن بترسد و سلاح بپوشد بر وی کفاره ای نیست باشد.

ولی صاحب جواهر (قدس سرّه) فرموده: کسی را که قائل به ثبوت کفاره باشد ندیدیم و چند نفری هم اعتراف بر این معنی کرده اند و اما فرموده مرحوم علامه نایینی درباره ارتکاب هر حرام تا آخر آنچه نقل شد ظاهراً دلیلی ندارد مگر رویات قرب الاسناد که خالی از اشکالاتی نیست.

نکته سوم:

کفاراتی که نسبت به ارتکاب تروک احرام ذکر شد درباره عالم و عامد است بر جاهل و فراموش کار و کسی که سهو کرده کفاره واجب نیست مگر در شکار کردن که فرقی بین عالم و جاهل و عامد و فراموش کار نیست نهایت امر درباره صغیر و دیوانه اشکال است.

گروهی کفاره را در صید فقط بر عهده ولی آنها قرار داده (در خصوص غیرممیز) و از سایر کفاره ها آن دو را معاف دانسته اند و در ممیز احتیاط کرده اند که ولی کفاره را بدون قصد اداء از جانب خود یا تبرع بپردازد، لکن حتیاط قوی تر