حج و عمره صفحه 156

می ایستاده(1).

2 _ مقام: ابراهیم بر بالای مقام ندای حج کرد(2).

3 _ مقام: سنگی است که زن اسماعیل آن را در زیر پاهای ابراهیم در حال شستن سر حضرت قرار داد(3).

و مانعی ندارد که هر سه تعریف و مدارک آن درست بوده و حضرت ابراهیم(علیه السلام) هم در حال شستن سر وسیله زن اسماعیل بر مقام قرار گرفته و در ساختن کعبه بر مقام ایستاده و بعد از ساختن کعبه بر همان سنگی که در آن دو حال قرار گرفته نداء حج فرموده باشد.

و در این مرحله اخیر پاهایش در سنگ اثر گذاره یا در مراحل دو گانه قبلی نهایت امر روایت صدوق (اعلی الله مقامه) در علل الشرایع از امام ششم(علیه السلام)(4) دارد که چون خداوند ابراهیم(علیه السلام) را امر به نداء حج کرد سنگی که اثر پاهای حضرت در آن است که (مقام باشد) گرفت و به حذاء (برابر) خانه، به خانه چسباند مقابل جای فعلی آن سپس بر آن ایستاده با علی صوت خود ندا داده سنگ تحمل نکرد پاهای حضرت در سنگ فرو رفت، ابراهیم پاهای خود را از سنگ بیرون کشید.

12 شاذروان: بر آمدگی اطراف خانه کعبه را که متصل است به دیوارهای خانه شاذروان می گویند و این برآمدگی در تجدید ساختمان بنای کعبه از عرض اساس ساختمان اولیه بیرون مانده و تا زیر نیز نامیده می شود (چون مانند ازاری یعنی لنگی است برای خانه) خلاصه دیوار خانه در تجدید بنا روی شاذروان بنا نهاده نشده

1- [1] . الاء الرحمن جلد 1 ص 125 روایت مسالک از سلیمان بن خالد از امام ششم(علیه السلام).
2- [2] . نقل از تفسیر قمی.
3- [3] . نقل از محمع البیان از ابن عباس و نقل از علی بن ابراهیم که مسنداً از ابان از امام ششم(علیه السلام) داستان را ذکر کرده.
4- [4] . بحار جلد 99 طبع اسلامیه صفحه 232.