حج و عمره صفحه 185

را به خاطر ندارد بگوید، آنچه را « تو می دانی» و ما فراموش کرده ایم آن را بر ما ببخش، بیامرز.

و پسندیده است که پشت کعبه را نیز استلام کند بلکه التزام و چسباندن خود را نیز در غیر ملتزم معمولی شایسته است و اگر از مستجار گذشت و استلام نکرده بهتر است برای استلام بر نگردد و چنانچه از رکن یمانی گذشته بهتر است بین رکن یمانی و رکن حجر را التزام نکند بلکه در هر دو احتیاط ترک است.

و مستحب است استلام همه ارکان و در رکن حجر الاسود و رکن یمانی مؤکد است و اگر نتوانست به هر جای آن که دستش رسید مجزی است، در روایات وراد شده(1) که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) آن دو را می بوسید و صورت خود را بر آنها می نهاد و از امام باقر(علیه السلام) نیز نقل شده و همچنین دارد که(2) آن دو (رکن حجر و یمانی) از سوی راست عرش هستند و در روایت مرسلی(3) از امام صادق(علیه السلام) دارد که رکن یمانی دری است که ما از آن داخل بهشت می شویم.

و همچنین دارد که(4) در آن دری است از درهای بهشت که از هنگامی باز شده بسته نشده و باز دارد که(5) دست خداست که با خلق خود مصافحه می کند و در روایت دیگری(6) دارد که امام صادق(علیه السلام) فرمود با پدرم طواف می کردم هنگامی که به حجر می رسید به دست خود آن را مسح می کرد و می بوسید و هرگاه به رکن یمانی می رسید به آن می چسبید گفتم فدایت شوم حجر را به دست خود مسح کرده و یمانی را می چسبید.

پدرم گفت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود نیامدم به رکن یمانی مگر آنکه جبرئیل را یافتم بر من پیشی گرفته و بر رکن می چسبد و در روایت دیگر(7) دارد که همانا خداوند عزوجل بر رکن یمانی فرشته ای را مخصوص آمین گفتن دعای شما قرار داده از هنگامی که آسمان ها را خلق نمود.

1- [1] . وسائل باب 22 طواف حدیث 2 _ 12 _ 5.
2- [2] . همان.
3- [3] . همان.
4- [4] . وسائل باب 22 طواف حدیث 7 _ 8 _ 3 وباب 23 حدیث 1 _ 2 _3.
5- [5] . همان.
6- [6] . همان.
7- [7] . همان.