حج و عمره صفحه 196

ایضاً ایوان مانندی است و گشادگی آن زیر ایوان چهل قدم است.

پس هرکه بر او بایستد محاذی رکن عراقی است و ساختمان او را از دیدن رکن مانع است تا آنجا که می فرماید و ممکن است که محل سعی پهن بوده بعضی از آن را داخل مسجد حرام کرده و بعضی دیگر را باقی نهاده اند، و آنگونه که در دروس اشاره کرده فرموده: و روایت شده که مسعی مختصر شده و آنچه صاحب جواهر (قدس سرّه) از صاحب دروس نقل فرموده.

در روایت(1) امام ششم(علیه السلام) وارد شده آنجا که حضرت به معاویه بن عمار فرمودند: مسعی وسیعتر از آنچه امروز است بوده ولی مردم آن را تنگ کردند.

بنابر این فرمایش صاحب جواهر که در بین همان گفتار بالایش از عده مورخین نقل فرموده با فرمایش صاحب دروس و این روایت وفق نمی دهد (فرموده جماعتی از مورخین حکایت کرده اند که در زمان مهدی عباسی و جراکسه تغییری در مسعی رخ داده) چون ایام مهدی بعد از زمان امام صادق(علیه السلام) بوده و حضرت به معاویه بن عمار در زمان حیات خود فرموده اند که مسعی وسیعتر بوده تا آخر.

و علی ای حال علاوه از تغییراتی که سابقاً در مسعی رخ داده تغییراتی هم در زمان ما در آن پیدا شده در حال حاضر مسعی را سه قسمت عرضاً تقسیم کرده اند و دو قسمت فوقانی و تحتانی از صفا به مروه (برای کسی که رو به مروه باشد، قسمت اول از مروه به صفا برای کسی که از مروه می آید رو به صفا، قسمت سوم که تقربباً یک اندازه اند در بین قسمت اول و سوم در و راهرو باریک است که دو دیوار کوتاه از دو طرف دارد برای سواره چرخی های مشتمل بر دو قسمت رو به مروه و در به صفا).

نکته دیگری هم اضافه می کنیم.