حج و عمره صفحه 79

و خرید وفروش کند و خود و عائله را اداره کند حج بر او واجب است، ولی رجوع الی الکفایه در حج بذلی لازم نیست.

و در غیر بذلی چنانچه احتیاج به سرمایه ای دارد که بدون آن اداره نمی شود و با صرف در حج (ندارد) حج واجب نیست.

مسئله 12_ بعضی از علماء در وجوب حج معتبر دانسسته اند که مزاحم اهم (از فعل واجب و ترک حرام نباشد) و بعضی مطلق ترک واجب یا فعل حرام را که سفر حج منتهی به آن شود مانع تحقق استطاعت گرفته اند ولی در هر دو فرض تأمل است.

مسئله 13 _ چنانچه خانه ای اضافه از خانه مسکونی دارد یا خانه مسکونی او از شانش اضافه است و بدون حرج و مشقت تبدیل آن به مناسب شأن ممکن است و ممکن است و اضافه قیمت وافی به مؤنه حج است حج واجب است و همچنین است درباره کتب علمی برای اهل علم و وسائل کسب برای اهل کسب و اگر می تواند و شأنش برداشت دارد که بدون حرج در خانه اجاره ای  سکونت نماید خانه سکونی ملکی را باید برای حج بفروشد و استطاعت محقق است:

مسئله 14 _ لازم نیست عین مال استطاعت را در حج صرف کرد بلکه می تواند با فرض استطاعت با مال قرض یا تبرع حج کند.

مسئله 15_ چنانچه مالی که به اندازه استطاعت مالی است دست آورد اتلاف آن به مصرف در راه های مشروع قبل از توجه خطاب حج جائز است و ظاهراً در این زمان نسبت به کلیه بلاد دنیا خطاب حج به فرا رسیدن ماه حج (شوال) متوجه مکلفین می شود و چند روز قبل از آن به اندازه تهیه مقدمات سفر و مسافرت برای انجام عمره تمتع نمی تواند مال را تلف کرده و خود را از استطاعت بیندازد و اگر هم مال را صرف کرد (حج بر وی واجب است).

مسئله 16_ شروط تحقق استطاعت لازم است تا خاتمه اعمال حج باقی بماند، پس چنانچه قبل از روز 12 ذیحجه یکی از شرائط استطاعت (مانند عقل یا زاد و راحله و یا رجوع الی الکفایه) از بین رفت، حج لازم نبوده و واجب نیست (چنانچه