ادوار فقه (شهابی) صفحه 182

در بارۀ حکم چهارم و پنجم هم بطور اجمال باید دانسته شود که عرب را بر اعتکافی، بمعنی عام، عادت بوده که شارع اسلام اصل آن را امضاء کرده و در شرائط و حدود و قیود و مکان و زمان (و سائر جهات

خارجی از ذات اعتکاف) دخل و تصرف به جا آورده است.

عکوف در اصل لغت بمعنی درنگ و توقف طولانی است در کاری چنانکه در مواضعی در قرآن مجید به همین معنی آمده مانند آیۀ 116 از سورۀ البقره وَ عَهِدْنٰا إِلیٰ إِبْرٰاهِیمَ وَ إِسْمٰاعِیلَ أَنْ طَهِّرٰا بَیْتِیَ لِلطّٰائِفِینَ وَ الْعٰاکِفِینَ.. و مانند آیۀ 134 از سورۀ الاعراف وَ جٰاوَزْنٰا بِبَنِی إِسْرٰائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلیٰ قَوْمٍ یَعْکُفُونَ عَلیٰ أَصْنٰامٍ لَهُمْ.. و مانند آیۀ 53 از سورۀ 21 (الانبیاء) إِذْ قٰالَ لِأَبِیهِ وَ قَوْمِهِ مٰا هٰذِهِ التَّمٰاثِیلُ الَّتِی أَنْتُمْ لَهٰا عٰاکِفُونَ و در شرع مقدس اسلام منظور از آن بتعبیر محقق در المعتبر «اللّبث المتطاول للعباده» درنگی است طولانی بقصد عبادت.

پیغمبر (ص)، بنقل عامّه و خاصّه، تا سال رحلت همیشه ده روز آخر ماه رمضان را در مسجد اعتکاف می داشته است. «1»

از جمله دلایلی که معمول بودن اعتکاف را در زمان جاهلیت می رساند گفتۀ عمر است که بنقل محقق در المعتبر چنین گفته است: «قلت لرسول اللّٰه: انّی نذرت ان اعتکف یوما فی الجاهلیه. فقال: اعتکف و صم».

چهارم- آیۀ 42 از سورۀ البقره وَ اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلٰاهِ وَ إِنَّهٰا لَکَبِیرَهٌ إِلّٰا عَلَی الْخٰاشِعِینَ.