ادوار فقه (شهابی) صفحه 285

«2- إِنَّ الَّذِینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَنٰاتِ الْغٰافِلٰاتِ الْمُؤْمِنٰاتِ لُعِنُوا فِی الدُّنْیٰا وَ الْآخِرَهِ وَ لَهُمْ عَذٰابٌ عَظِیمٌ «1» و در این آیه با این که سبب نزول، عائشه است و او واحد و مفرد بوده لفظ «محصنات» و هم نعتهای آن به صیغۀ جمع آورده شده تا معلوم باشد که حکم آن عام است و خصوص سبب، باعث مخصوص شدن حکم نمی باشد».

ابو الفتوح در ذیل این آیه (آیۀ دوم) گفته است: «ابو حمزۀ ثمالی گفت که آیه در حق مهاجرات مکّه آمد که چون ایشان با پیغمبر (ص) هجرت کردند و از قفای رسول به مدینه رفتند مشرکان مکّه ایشان را طعنه زدند و گفتند ایشان به فجور می روند و بعضی گفتند: مراد، عائشه است و حمل او بر عموم کردن اولی تر باشد تا شاملتر بود فائده را..»

شیخ الطائفه در ذیل آیۀ وَ لٰا یَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْکُمْ وَ السَّعَهِ أَنْ یُؤْتُوا أُولِی الْقُرْبیٰ وَ الْمَسٰاکِینَ وَ الْمُهٰاجِرِینَ فِی سَبِیلِ اللّٰهِ وَ لْیَعْفُوا وَ لْیَصْفَحُوا أَ لٰا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللّٰهُ لَکُمْ وَ اللّٰهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ «2» که پیش از آیۀ رمی محصنات غافلات می باشد چنین گفته است:

«و قال ابن عباس و عائشه و ابن زید: انّ الآیه نزلت فی ابی بکر و مسطح بن اثاثه و کان یجری علیه و یقوم بنفقته فقطیعها و حلف ان لا ینفعه (ظ: ینفقه) ابدا لما کان منه من الدخول مع اصحاب الافک فی عائشه فلمّا نزلت هذه الآیه عاد ابو بکر له إلی ما کان.. و کان مسطح ابن خاله ابی بکر و کان مسکینا و مهاجرا

من مکّه إلی المدینه و من جمله البدریّین.. و کان مسطح احد من حدّه النّبی فی قذف الافک و قال ابو علی الجبّائی: قصه مسطح دالّه علی انه قد یجوز ان تقع المعاصی ممّن شهد بدرا بخلاف قول..»

و همو در کتاب «التبیان» در ذیل آیۀ 4 و 5 از سورۀ نور

______________________________
(1)- آیه 23 از سورۀ النّور.
(2)- آیۀ 22 از سورۀ النّور.