ادوار فقه (شهابی) صفحه 290

ذو بکّه «1» حرمتها یوم خلقت السّماوات و الارض و الشّمس و القمر و یوم وضعت هذین الجبلین و حففتها بسبعه املاک حقّا «2» لا تزول حتی تزول جبالها، مبارک لأهلها فی الماء و اللّبن.

نوشته بود من خداام خداوند مکه. حرام بکردم این شهر در آن روزی که آسمان و زمین آفریدم و آفتاب و ماه و آن روز که این کوهها بنهادم اینجا و هفت فرشتۀ با استقامت را موکل کردم بر او و این زائل نشود تا کوهها زائل نشود و برکت کردم اهل این شهر را در آب و شیر» از آیۀ 119

و 120 از سورۀ البقره وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثٰابَهً لِلنّٰاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِیمَ مُصَلًّی وَ عَهِدْنٰا إِلیٰ إِبْرٰاهِیمَ وَ إِسْمٰاعِیلَ أَنْ طَهِّرٰا بَیْتِیَ لِلطّٰائِفِینَ وَ الْعٰاکِفِینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُودِ وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِیمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرٰاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ.. نیز همین معانی مستفاد است چنانکه

______________________________
(1)- «ضحّاک و مورج گفته اند: مکه است، و هما لغتان، برای آن که عرب، معاقبه کند میان باء و میم فیقول.. و ما هو بضربه لازب و لازم. ابن شهاب گفت: بکّه زمین مسجد است و خانه و مکّه جملۀ حرم است. بعضی دیگر گفته اند: مکّه نام شهر است و بکّه نام زمین خانه است و آنجا که طوافگاه است سمّی بذلک لأنّ النّاس یتباکون فیه ای یزاحمون که مردم در آنجا بر یکدیگر زحمت کنند و در پیش یکدیگر نماز کنند و پیش یکدیگر بگذرند.. عبد اللّٰه زبیر گفت: برای آنش بکّه خوانده لأنّها تبکّ اعناق الجبابره ای تدقّها.. و اما شهر را برای آن [مکّه] خوانند که آب در او اندک باشد من قول العرب «مکّ الفصیل و امتکّ» اذا امتصّ ما فی ضرع امه من اللبن..» (تفسیر ابو الفتوح)
(2)- در فروع کافی روایتی از حضرت صادق علیه السلام نقل شده که پس از این که حضرت گفته است: «انّ قریشا لمّا هدموا الکعبه وجدوا فی قواعده حجرا فیه کتاب لم یحسنوا قرائته حتی دعوا رجلا فقرا فاذا فیه..» عبارت منقول از ابن عباس را تا کلمۀ «حقا» فرموده است.