ادوار فقه (شهابی) صفحه 682

و علیّ بن حسین و جز اینان هم زمان بوده، لیکن از هیچ کدام از آنان، علمی فرا- نگرفته است» خطیب بغدادی در تاریخ خود (جلد 13) ترجمۀ ابو حنیفه را تحت عناوین زیر همه را به اسناد، به تفصیل و تطویل (قریب صد صفحه) آورده است:

1- نام و نسب و مولد ابو حنیفه.

2- ذکر خواستن ابن هبیره تصدّی قضا را از ابو حنیفه و امتناع وی از آن.

3- آمدن ابو حنیفه ببغداد و مرگش در آنجا.

4- صفت ابو حنیفه و ذکر سال ولادتش.

5- ذکر خبر شروع ابو حنیفه بنظر در علم.

6- مناقب ابو حنیفه.

7- گفته های اشخاص در بارۀ فقاهت ابو حنیفه.

8- سخنان در بارۀ عبادت و ورع ابو حنیفه.

9- اقوال در جود و سماحت و حسن عهد ابو حنیفه.

10- آن چه در بارۀ وفور عقل و فطانت و تلطّف او گفته شده.

11- آن چه در بارۀ «ایمان» ابو حنیفه گفته شده.

12- روایاتی که در بارۀ مخلوق بودن قرآن از ابو حنیفه حکایت شده.

13- رأی ابو حنیفه در بارۀ خروج بر سلطان.

14- اقوال و افعال شنیع و ناستوده که از ابو حنیفه حکایت شده.

15- آن چه علماء در نکوهش و ذمّ رای ابو حنیفه و در تحذیر از او گفته اند (این آخرین عنوان و طولانی ترین آنها است که خطیب آورده است).

از مطالبی که خطیب زیر هر یک از عناوین بالا آورده بهمان ترتیب که او آورده نمونه را چند فقره در این اوراق آورده

می شود:

خطیب پس از این که ابو حنیفه را به عبارت: «النّعمان بن ثابت ابو حنیفه التّیمی امام اصحاب الرّأی و فقیه اهل العراق» عنوان کرده و گفته است: انس بن مالک را