ادوار فقه (شهابی) صفحه 721

«.. و کان ابو جعفر المنصور بمکان من العلم و الدّین قبل الخلافه، و بعدها و هو القائل لمالک حین اشار علیه به تألیف «الموطّإ»:

«یا ابا عبد اللّٰه انّه لم یبق علی وجه الأرض اعلم منّی و منک (!!) و انّی قد شغلتنی الخلافه، فضع أنت للنّاس کتابا ینتفعون به، تجنّب فیه رخص ابن عباس و شدائد ابن عمر و وطّئه للنّاس توطئه.

«قال مالک:

«فو اللّٰه لقد علّمنی التّصنیف یومئذ» ابن جوزی در کتاب «شذور العقود» (بنقل ابن خلّکان) در حوادث سال یک صد و چهل و هفت (147) گفته است: و در این سال برای فتوایی که مالک داده و با غرض سلطان موافق نبوده هفتاد تازیانه بر وی زده شده است.

ابن خلکان هم از آن چه ابو اسحاق و ابو نعیم و ابن ندیم آورده اند قسمتی آورده است لیکن در بعضی موارد با آن چه از کتب ایشان آوردیم اختلاف دارد چنانکه به جای عبارت «و یکثر حلق شاربه و لا یغیّر شیبه» که از فهرست ابن ندیم آوردیم عبارت ابن خلّکان چنین است «و یکره حلق الشّارب و یعیبه و یراه من المثله و لا یغیّر شیبه» و این عبارت بکلی مخالف است با آن چه ابن ندیم از وی نقل کرده است.

ابن خلّکان در بارۀ سال تولّد و وفات و مدت عمر مالک اقوالی مختلف آورده بدین مضمون:

«ولادت مالک به سال نود و پنج هجری (95) واقع شده و مدّت سه سال در شکم مادر بوده! و در ماه ربیع الاول یک صد و هفتاد و نه (179) وفات یافته است. پس هشتاد و

چهار سال (84) زندگانی کرده است.

«واقدی گفته است مالک نود سال زندگانی کرده و ابن فرات در کتاب تاریخ خود که بترتیب سالها آن را مرتّب داشته وفات مالک را ده روز از ماه ربیع الاول گذشتۀ از سال یک صد و هفتاد و نه (179) دانسته و به قولی در سال یک صد و هفتاد و هشت (178) وفات یافته است. تولد وی هم به قولی در سال نود هجری بوده و سمعانی در کتاب الانساب