بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 12

روایتی از معصوم آمده است که فرموده: «النوم حدث» (1) که خود خواب را حدث معرفی نموده است. بر این اساس در کلمات فقهای شیعه در اعصار نخستین، در شمارش نواقض وضو چنین آمده است:

«والنوم فِانّه بمجرده حَدثٌ»، (2) «خواب، خود حدث است».

و برخی با تعبیر دیگر آن را از جمله حدثها دانسته و گفته‌اند:

«من الأحداث الموجبة للوضوء، النوم»، (3) «از جمله حدثهای ناقض وضو، خواب است».

آیا ناقض بودن خواب برای وضو از ویژگیهای فقه امامیه است؟

فقهای حنبلی و شافعی با نظریه فوق موافقند. آنان معتقدند که:

«النوم ینقض الوضوء بنفسه»، (4) «خواب به تنهایی ناقض وضو است». و مرحوم سید مرتضی علم الهدی در دو کتاب خود «الإنتصار» و «ناصریات» به موافقت فقهای شافعی با نظریه امامیه اشاره نموده است. (5) و در الإنتصار که فتاوای ویژه شیعه را نقل می‌کند در این مورد چنین می‌گوید:

1- شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 1، ص 253، ح 4 لاینقض الوضوء الّا حدث و النوم حدث.
2- ابن زهرة، الغنیة ضمن جوامع الفقهیّة، ص 487؛ سید مرتضی، ناصریات ضمن جوامع الفقهیّة ص 222؛ سید مرتضی، الإنتصار ضمن جوامع الفقهیّة، ص 140.
3- شیخ مفید، المقنعه ضمن جوامع الفقهیّة، ص 3.
4- عبدالرحمن الجزیری، الفقه علی مذاهب الاربعه، بیروت، دارالفکر، ج 1، ص 80، البته شافعی قیدی برای آن ذکر نکرده است.
5- سید مرتضی، ناصریات ضمن جوامع الفقهیّة، ص 222.