بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 17

آنان ندارد، بلکه در فتاوای فقهای شیعه نیز به چشم می‌خورد.

و اما این که بسیاری از حاجیان تصور می‌کنند سه اذان گفته می‌شود، درست نیست، بلکه دو تای اولی اذان و سومی اقامه است. گواه این مطلب، این است که در سومی هر یک از فرازها را یک بار، و پس از آنها جمله «قد قامت الصلاة» را که فرازهای ویژه اقامه است می‌گویند.

کلمات اذان‌

از جمله موارد اختلاف در اذان، تفاوت تعداد فرازهای آن است که اهل تسنن جمله «حی علی خیر العمل» را که به معنای: «بشتاب به سوی بهترین عمل (نماز)» می‌باشد را در اذان نمی‌گویند و به جای آن در اذان صبح «الصلاة خیرٌ من النوم» «نماز بهتر از خواب است» را جایگزین می‌کنند و این از موارد مهم اختلاف میان شیعه و اهل تسنن است.

تاریخ حذف «حی علی خیر العمل» از اذان، به دوران خلافت خلیفه دوم برمی‌گردد، زیرا در زمان او جنگ و جهاد با کفار و دشمنان اسلام به اوج خود رسیده بود، خلیفه فکر کرد که تکرار «حی علی خیر العمل» پنج نوبت در شبانه روز با روح جهاد و مبارزه مسلمانان سازگار نیست! و اگر این روال ادامه یابد ممکن است رزمندگان اسلام جبهه جنگ را رها کرده به نماز بپردازند، لذا دستور داد آن جمله را از اذان حذف نمایند، چنانکه صدوق- ره- نقل می‌کند که «عکرمه» از «ابن عباس» پرسید: چرا «حی علی خیر العمل» از اذان حذف شده است؟ ابن عباس گفت: عمر به این کار دستور داد، و خواست مردم تنها به نماز تکیه نکنند