بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 19

«ابوالقاسم کوفی» (متوفای 352 ه ق) در باره چیزهایی که عمر از اذان کاست یا به آن افزود، می‌نویسد:

«چنانکه از روایات وارد شده از طریق شیعه معلوم می‌شود، جمله «حی علی خیر العمل» در اذان عهد رسول خدا- ص- بوده است، و عمر این جمله را- به این بهانه- از اذان حذف نمود تا مردم تنها بر نماز تکیه نکنند، و جهاد را رها ننمایند و با این توجیه این فراز را از اذان و اقامه حذف نمود، و پیروانش نیز پذیرفتند و از او پیروی کردند». (1)

تردیدی نیست که اقدام خلیفه در مورد تغییر اذان، به نظر او یک اجتهاد بود، و به پندار او این عمل به صورت مقطعی به نفع اسلام بود، ولی گذشته از اینکه در چنین موارد روشنی که دستور صریح آن را پیامبر اسلام داده است جای اجتهاد نیست، روش خلیفه در ادوار بعدی هم که دیگر مسأله جنگ مطرح نبود همچنان ادامه یافت، چنانکه تا امروز نیز در تمام محافل تسنن، اذان بدون «حی علی خیر العمل» گفته می‌شود ولی شیعیان در همان زمان هم چنین تغییری را نپسندیدند، و اذان را به صورت نخستین آن می‌گفتند و تا کنون نیز میان آنان به همان شکل زمان پیامبر- ص- معمول است.

الصلاة خیر من النوم‌

از جمله موارد اختلاف در اذان شیعه و سنی جمله «الصلاة خیر من