شرح معالم الاصول صفحه 17

منتهی المطلب و الآفاق و مهذّب جمل یسعف فی مختلف الاحکام بکامل الانتصار و معتبر مدارک یحسم موادّ النزاع من الآثار و لمعه روض یرتاح لتمهید أصوله الجنان و روضه بحث تدهش بإرشاد فروعها الأذهان فشکر اللّه سعیهم و أجزل من جوده مثوبتهم و برّهم و حیث کان من فضل اللّه علینا أن أهّلنا لاقتفاء آثارهم أحببنا الأسوه بهم فی أفعالهم فشرعنا بتوفیق اللّه تعالی فی تألیف هذا الکتاب الموسوم بمعالم الدین و ملاذ

المجتهدین و جددنا به معاهد المسائل الشرعیّه و أحیینا به مدارس المباحث الفقهیه و شفّعنا فیه تحریر الفروع بتهذیب الأصول و جمعنا بین تحقیق الدلیل و المدلول بعبارات قریبه إلی الطباع و تقریرات مقبوله

بستانی که شاد می شود بسبب تمهید اصول او دلها و باغ بحثی است که حیران می شود بسبب راهنمائی فروغ او عقلها و مراد از اصول در اینجا دلایل مطالب است و از فروع نفس مطالب و ممکن است که مراد از اصول قواعد کلیّه باشد و از فروع مسائل جزئیه که انها مستنبط می شود و پوشیده نیست لطافت این فقرات چه در هر فقره جمع نموده میان نامهای چند کتاب از کتابهای احکام شرعیّه بر وجهی که اراده نموده از انها معانی لغویّه را چنانچه در فقره اولی جمع شده میان مختصر و کافی و مبسوط و شافی در فقره ثانیه واقع شده میان ایضاح و قواعد و بیان و سرائر و مع هذا این لطافتی دیکر نیز دارد که جمع شده میان ایضاح که شرح قواعد است با قواعد بر وجه مذکور و در فقره ثالثه مذکور شده تهذیب و من لا یحضره الفقیه صباح و استبصار و مسالک که شرح شرایع است و شرایع و این نیز مشتمل است بر لطافت دیکر و در فقره رابعه واقع شده ذکری و دروس و مقنعه و خلاف و تحریر و تذکره و منتهی المطلب و در فقره خامسه واقع شده مهذب و جمل و مختلف و کامل و معتبر و مدارک و در فقره سادسه واقع شده لمعه و روض شرح شرایع و روضه و ارشاد فشکر اللّه تعالی سعیهم و اجزل

من جوده مثوبتهم ما و قد رتّبنا پس جزا دهد خدای تعالی سعی ایشان را در تالیف این کتابها و بسیار کرداند از جود و احسان خود ثواب ایشان را و چون از جمله فضل و احسان خدای عزّ و جلّ این بود که ما را اهلیّت ان داد که پیروی طریقه ایشان کنیم ما هم دوست داشتیم که اقتدا به ایشان کنیم در کارهای ایشان پس شروع کردیم در تالیف این کتاب که مسمّی است بمعالم الدّین و ملاذ المجتهدین و تازه کردانیدیم بسبب این کتاب مدارس مسائل شرعیّه را و زنده گردانید بسبب فرعی این کتاب مدارس مباحث فقهیّه را و ضمّ نمودیم[8] درین کتاب تحریر فروع را با تهذیب اصول و جمع کردیم میان تحقیق دلیل مدلول به عباراتی که نزدیک بفهم بوده باشد و تقریرهای که مقبول کوشها بوده باشد بدون ایجازی که موجب اخلال به مقصود باشد و بغیر اطنابی که ملال بار اورد و من تضرع و زاری می کنم به درکاه باری تعالی که بکرداند این کتاب را خالص از برای ذات خود و تضرّع می کنم که راهنمائی کند مرا براه راست در وقتی که کم می شوند از راه فهمها و ثابت قدم دارد مرا بر جادّه حق آنجا که می لغزد قدمها و قد رتّبنا کتابنا کتابنا هذا علی مقدّمه و اقسام اربعه و الغرض من المقدّمه منحصر فی مقصدین و بتحقیق که مرتب ساختم این کتاب را بر مقدمه و چهار قسم مقدمه در بیان مباحث اصولیّه و غرض از مقدمه منحصر است در دو مقصد مقصد اول در بیان فضیلت علم و مقصد دوّم در تحقیق مهمّات مسائل

اصولیّه و در او نه مطلب است مطلب اوّل در مباحث الفاظ مطلب دویم در بیان احکام اوامر و نواهی